Treść orzeczenia
Sygn. akt I C 302/25
UZASADNIENIE
wyroku w postępowaniu zwykłym
Powódka K. M. wystąpiła przeciwko pozwanej (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. z powództwem o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży samochodu osobowego marki B. (...) o numerze rejestracyjnym (...), zawartej w dniu 2 sierpnia 2022 roku pomiędzy stronami. Ponadto powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu wyjaśniono, że w dniu 2 sierpnia 2022 roku powódka podpisała dokumenty, które stanowić miały zabezpieczenie udzielenia pożyczki pod zastaw samochodu osobowego marki B. (...). Uprzednio powódka wprost w wiadomości e-mail z dnia 14 lipca 2022 roku zwróciła się do pozwanej z zapytaniem o warunki udzielenia pożyczki, wskazując kwotę i interesujący ją okres spłaty, a pozwana nie sprostowała tej informacji i nie wyprowadziła powódki z błędu, ani nie poinformowała powódki w sposób jasny i jednoznaczny, że zawierana umowa nie będzie umową pożyczki, lecz umową sprzedaży. Wręcz przeciwnie – w dalszej korespondencji, również e-mailowej, przedstawiciele pozwanej używali pojęć takich jak „zastaw”, „odkup”, „możliwość wykupu”, „koszt miesięczny C4C”, które charakterystyczne są dla stosunku prawnego pożyczki zabezpieczonej pojazdem, a nie przeniesienia własności rzeczy. W rzeczywistości pozwana skonstruowała mechanizm obejścia przepisów o kredycie konsumenckim posługując się fikcyjną konstrukcją trzech odrębnych umów – sprzedaży, powierzenia i opcji odkupu, w związku z czym nie powinno budzić wątpliwości, że jest to klasyczna umowa pozorna w rozumieniu art. 83 § 1 kc, zawarta celem ukrycia rzeczywistej czynności prawnej – udzielenia pożyczki pod zastaw pojazdu. Tymczasem jak wskazuje się w orzecznictwie umowa zawarta dla pozoru jest nieważna, jeżeli strony zgodnie zamierzają wywołać inny skutek prawny, niż wynika z treści czynności. W tym przypadku doszło do ukrycia umowy pożyczki, którą należy oceniać przez pryzmat przepisów o kredycie konsumenckim. Powódka podkreśliła, iż w relacji konsument – przedsiębiorca ciężar rzetelnego informowania o charakterze umowy spoczywa na profesjonalnym