Wyrok TK z dnia 12 września 2000, sygn. K 1/00

1. Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności art. 29 i art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118; zm.: z 1999 r. Nr 70, poz. 774, Nr 72, poz. 801, N r 72, poz. 802, Nr 38, poz. 360) w części, w jakiej nie przewidują prawa do wcześniejszej emerytury dla ubezpieczonych, którzy przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę objęci byli ubezpieczeniami społecznymi z innego tytułu niż stosunek pracy – z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W przytoczonym wniosku Rzecznik Praw Obywatelskich zarzuca, iż zaskarżone przepisy art. 29 i art. 46 ust. 1 naruszają konstytucyjną zasadę równości wyrażoną w art. 32 ust. 1 konstytucji, ponieważ różnicują uprawnienia ubezpieczonych do wcześniejszej emerytury w zależności od rodzaju działalności zarobkowej będącej podstawą ubezpieczenia społecznego. Przepisy te naruszają również zasadę sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 konstytucji.

Powszechne warunki nabycia prawa do emerytury dla wszystkich ubezpieczonych urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. niezależnie od tytułu ubezpieczenia (podstawy zarobkowania) określa art. 27 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z nim prawo do emerytury nabywa kobieta legitymująca się 20-letnim stażem ubezpieczeniowym, która ukończyła 60 lat i mężczyzna posiadający 25-letni staż ubezpieczeniowy, który ukończył 65 rok życia. Zgodnie natomiast z art. 29 ustawy ubezpieczeni będący pracownikami, którzy nie osiągnęli powszechnie obowiązującego wieku emerytalnego określonego w art. 27, mogą przejść na emeryturę:

– kobieta, jeżeli ukończyła 55 lat i posiada co najmniej 30-letni okres składkowy i nieskładkowy albo jeżeli ma co najmniej 20-letni okres składkowy