Wyrok TK z dnia 22 lutego 2005, sygn. K 10/04

1. Rzecznik Praw Obywatelskich w skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego wniosku z 17 marca 2004 r. zwrócił się o stwierdzenie niezgodności art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.; dalej: prawo prasowe) w zakresie, w jakim stanowi, iż ściganie przestępstwa określonego w art. 46 ust. 1 w zw. z art. 31 tej ustawy następuje z oskarżenia publicznego, jeżeli pokrzywdzony jest inny podmiot niż osoba fizyczna, z art. 32 i art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

1.2. Przeprowadziwszy analizę przepisów prawa prasowego oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego, Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że do zabezpieczonych sankcją karną obowiązków redaktora naczelnego należy bezpłatne publikowanie na wniosek zainteresowanych podmiotów sprostowań lub odpowiedzi, jeśli spełniają one wymogi przewidziane przepisami prawa. Stosownie do art. 46 ust. 1 prawa prasowego: „Kto wbrew obowiązkowi wynikającemu z ustawy uchyla się od opublikowania sprostowania lub odpowiedzi, o których mowa w art. 31, albo publikuje takie sprostowanie lub odpowiedź wbrew warunkom określonym w ustawie, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności”. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego przepisu: „Jeżeli pokrzywdzonym jest osoba fizyczna, ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego”.

1.3. Publikacja materiałów prasowych jest jedną z form realizacji konstytucyjnej wolności określonej w art. 54 Konstytucji, która gwarantuje każdemu wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. Realizacja tych wolności ma również wymiar ustrojowy, albowiem art. 14 Konstytucji stanowi, że Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność prasy i innych środków społecznego przekazu. Przewidziane w prawie prasowym zasady odpowiedzialności za publikację sprostowania lub odpowiedzi, w istotny sposób krępujące korzystanie