Postanowienie TK z dnia 22 lutego 2017, sygn. K 11/16

1. Prokurator Generalny we wniosku z 1 marca 2016 r. wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 21 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121, ze zm.; dalej: u.s.u.s. lub ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych) z art. 92 ust. 1 Konstytucji, i jednocześnie o odroczenie utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu na okres 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw.

Art. 21 u.s.u.s. upoważnia ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek, z uwzględnieniem ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 tej ustawy, oraz wyłączenia z podstawy wymiaru składek niektórych rodzajów przychodów.

Prokurator Generalny uznał, że art. 21 u.s.u.s. nie zawiera wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, a zatem nie spełnia jednego z wymagań wskazanych w art. 92 ust. 1 Konstytucji. Pojęcie „wytycznych” wyjaśnił przy tym na podstawie przywołanych przez siebie licznych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz stanowiska Rady Legislacyjnej.

Ocenę konstytucyjności art. 21 u.s.u.s. Prokurator Generalny poprzedził analizą treści przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczących zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, a także dotyczących przychodów, które stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, w szczególności art. 18-21 tej ustawy.

W świetle poczynionych na wstępie ustaleń dotyczących wzorca konstytucyjnego oraz otoczenia normatywnego art. 21 u.s.u.s., Prokurator Generalny stwierdził, że jedyna zawarta w kwestionowanym przepisie wskazówka, iż właściwy minister, określając szczegółowe zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ma uwzględnić ograniczenie, o którym mowa w art. 19 ust. 1 u.s.u.s., jest niewystarczająca z punktu widzenia konstytucyjnego wymagania określenia w akcie wykonawczym szczegółowych wytycznych. W art. 19 ust. 1 u.s.u.s. określono bowiem maksymalną roczną wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.