Orzeczenie TK z dnia 16 maja 1995, sygn. K 12/93

Sygnatura: K 12/93
Data orzeczenia: 16 maja 1995
Sąd: Trybunał Konstytucyjny, Warszawa (TK)

Teza

Istotą sprawy była ocena konstytucyjności uprawnień banków do jednostronnego egzekwowania wierzytelności, gdzie Trybunał uznał, że nadanie bankowym dokumentom mocy tytułów wykonawczych w przypadku nabycia wierzytelności od third parties bez zgody dłużnika narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego.

Istota

Rzecznik Praw Obywatelskich zakwestionował konstytucyjność art. 52 i 53 ustawy Prawo bankowe, które przyznają bankom uprawnienia do jednostronnego potrącania wierzytelności oraz nadają dokumentom bankowym moc tytułów wykonawczych bez potrzeby uzyskiwania sądowej klauzuli wykonalności. Wnioskodawca argumentował, że rozszerzenie tych uprawnień na wszystkie banki (a nie tylko banki państwowe) narusza konstytucyjne…

jeszcze 135 słów

Pełna notatka w aplikacji QuickMap

Notatka QuickMap to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość w aplikacji.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

orzeka: 1. Art. 52 i art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. Prawo bankowe (jednolity tekst: Dz.U. z 1992 r. Nr 72, poz. 359 ze zm: Dz.U. z 1993 r. Nr 6, poz. 29, Nr 28, poz. 127, Nr 134, poz. 646, Dz.U z 1994 r. Nr 80, poz. 369, Nr 121, poz. 591, Nr 136, poz. 703, Dz.U. z 1995 r. Nr 4, poz. 18 ) są zgodne z art. 1 przepisów konstytucyjnych utrzymanych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz. 426, zm.Dz.U. z 1995 r. Nr 38, poz. 184) oraz nie są niezgodne z art. 56 ust. 1 i 67 ust. 2 cytowanych przepisów konstytucyjnych. 2. Art. 53 ust. 2 przytoczonej wyżej ustawy Prawo bankowe w zakresie, w jakim nadaje moc tytułów wykonawczych bez potrzeby uzyskiwania sądowych klauzul wykonalności dokumentom w tym przepisie wymienionym, w odniesieniu do roszczeń banku wynikających z wierzytelności nabytych przezeń na podstawie czynności prawnych z dotychczasowym wierzycielem nie będącym bankiem z pominięciem zgody dłużnika na egzekwowanie należności w trybie przewidzianym w powyższym przepisie – naruszając zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa przez nadmierną ingerencję w zasadę stabilności stosunków umownych – jest niezgodny z zasadą demokratycznego państwa prawnego ustanowioną przez art. 1 cytowanych przepisów konstytucyjnych. 3. Art. 53 ust. 2 wymienionej ustawy Prawo bankowe w zakresie nie objętym punktem 2 niniejszego orzeczenia jest zgodny z art. 1, art. 56 ust. 1 i art. 67 ust. 2 cytowanych wyżej przepisów konstytucyjnych.

Uzasadnienie

ORZECZENIE
z dnia 16 maja 1995 r.
Sygn. akt K 12/93

ORZECZENIE

z dnia 16 maja 1995 r.

Sygn. akt K 12/93

Uzasadnienie

Rozpatrywana sprawa ma złożoną i długą historię.

Rzecznik Praw Obywatelskich we wniosku z dnia 16 sierpnia 1993 r. wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 9 ustawy z dnia 6 marca 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 28, poz. 127), z konstytucyjnymi zasadami:

równości wobec prawa,

– prawa obywateli do sądu, czego konsekwencją jest naruszenie zasady stanowiącej, ze Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, poprzez przyznanie wszystkim bankom pozycji uprzywilejowanej względem ich dłużników polegającej na udzieleniu tym bankom prawa dokonywania własną decyzją potrąceń ze swego długu wierzytelności przed terminem jej płatności oraz wyposażania dokumentów bankowych w moc prawną dokumentów urzędowych, a niektórych z nich w moc prawną tytułów wykonawczych bez potrzeby uzyskania dla nich na drodze właściwego postępowania przed sądem klauzul wykonalności.

Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich sygnalizowane przez niego niezgodności wynikają ze zmiany przez wspomniany art. 9 ustawy z dnia 6 marca 1993 r. artykułów 52 i 53 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. – Prawo bankowe polegającej na wykreśleniu w tych artykułach wyrazów: „o których mowa w art. 49 pkt 1”.

Wnioskodawca twierdził, że uprawnienia ustanowione w art. 52 i art. 53 prawa bankowego powinny, tak jak przed wprowadzeniem kwestionowanych zmian, przysługiwać jedynie bankom państwowym oraz tym bankom, za których zobowiązania z tytułu wkładów oszczędnościowych, a także z tytułu gwarancji i poręczeń odpowiadał Skarb Państwa przed dniem wejścia w życie ustawy o prawie bankowym. Szczególne uprawnienia przyznane tym bankom odpowiadały – zdaniem Wnioskodawcy szczególnym gwarancjom, jakie banki te dawały swoim klientom.

Poprzez rozciągnięcie tych uprawnień na pozostałe banki, twierdzi Wnioskodawca, przywrócono stan z poprzedniej formacji ustrojowej, kiedy to wszystkie banki występowały w podwójnej roli – jako strona

jeszcze 8310 słów

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość w aplikacji QuickMap.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo