Postanowienie TK z dnia 26 czerwca 2014, sygn. K 13/12

1. 27 września 2010 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Rady Miejskiej w Strzelnie o zbadanie zgodności art. 128 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm.; dalej: ustawa o finansach) z art. 2, art. 7 i art. 167 ust. 1 i 4 Konstytucji.

1.1. Rada Miejska w Strzelnie wskazała, że art. 128 ust. 2 ustawy o finansach ograniczając wysokość możliwych dotacji celowych na realizację zadań własnych bieżących lub inwestycyjnych do 80% kosztów realizacji zadania spowodował zwiększenie wydatków gmin na zadania, które w poprzednim stanie prawnym były finansowane w całości z budżetu państwa w formie dotacji. Równocześnie, zdaniem wnioskodawcy, ustawodawca nie zagwarantował jednostkom samorządu terytorialnego dodatkowych środków na uzupełnienie kwot dotacji.

Wnioskodawca wskazał, że ustawodawca wprowadzając zadanie własne samorządu terytorialnego często początkowo udziela na jego realizację dotację, która pokrywa całość kosztów zadania, a następnie jest stopniowo zmniejszana, co prowadzi do przerzucania części finansowania zadania na samorząd terytorialny. Jako przykład wskazano wprowadzenie od 2005 r. pomocy materialnej dla uczniów w postaci stypendiów. Początkowo stypendia były w całości finansowane z dotacji celowej z budżetu państwa. Po wejściu w życie art. 128 ust. 2 ustawy o finansach gmina musi dofinansować 20% stypendiów, ze względu na obniżenie kwoty dotacji. Innym przykładem jest realizacja obowiązkowego zadania udzielania pomocy na zakup posiłków. Na podstawie porozumienia z Wojewodą Kujawsko-Pomorskim gmina Strzelno uzyskała w 2010 r. dofinansowanie w wysokości 60% kosztów tego zadania z dotacji celowej. Pozostałą kwotę gmina musiała przeznaczyć z własnego budżetu.

Wnioskodawca wskazał, że udział gmin w podatkach: dochodowym od osób fizycznych i dochodowym od osób prawnych jest od kilku lat na niezmiennym poziomie, ale rzeczywiste wpływy z tych podatków zmniejszają się w związku z niższymi