Wyrok TK z dnia 14 września 1999, sygn. K 14/98

1. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem z 31 marca 1998 r. o zbadanie zgodności art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (tekst jednolity z 1996 r. Dz.U. Nr 85, poz. 390 ze zm.) stanowiącego, że uchwały organów Polskiego Związku Działkowców w sprawie członkostwa Związku nie podlegają orzecznictwu sądów, z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483).

Rozwiązaniu temu wnioskodawca zarzuca, iż pozostaje ono w sprzeczności z Konstytucją RP, bowiem przynależność do Polskiego Związku Działkowców, dysponującego faktycznym monopolem działalności, zwłaszcza na obszarze dużych miast, jest dla wielu obywateli jedyną drogą realizacji ich potrzeb w zakresie czynnego wypoczynku poprzez uprawę ogródków działkowych. Podnosi też, że w myśl obowiązujących przepisów, prowadzenie ogrodów działkowych przez inne podmioty lub w innych formach nie daje podstaw do równorzędnego ze Związkiem traktowania przez organy państwa i samorządu terytorialnego.

Wnioskodawca wskazuje, że członkostwo Polskiego Związku Działkowców nabywa się jednocześnie z przydzieleniem działki w pracowniczym ogrodzie działkowym, przy czym nie jest możliwe przydzielenie działki bez uzyskania członkostwa Związku, zaś utrata członkostwa Związku skutkować musi cofnięciem przydziału działki. Wynika stąd, że decyzje o przyjęciu w poczet członków Związku lub o pozbawieniu tego członkostwa w rzeczywistości limitują obywatelskie prawo dostępu do urządzeń użyteczności publicznej jakimi są ogrody działkowe. Artykuł 28 ust. 2 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych, uniemożliwiając obywatelom odwołanie się do sądu od decyzji organów Związku w przedmiocie odmowy przyjęcia w poczet członków i utraty członkostwa Związku, sprzeczny jest z zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz godzi