Postanowienie TK z dnia 17 października 2001, sygn. K 15/00

1. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł 14 czerwca 2000 r. o stwierdzenie niezgodności art. 1 ust. 2 pkt 1 lit. e w związku z art. 27 ust. 1 pkt 1, art. 28 ust. 1 pkt 3 i art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. Nr 11, poz. 95; zm.: z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 39, poz. 462; dalej: ustawa o ochronie informacji) w zakresie, w jakim przepisy te powierzają rozstrzygnięcie o dopuszczeniu sędziów (prezesów i wiceprezesów sądów oraz trybunałów), jak również kandydatów na te stanowiska do dostępu do informacji niejawnych służbom ochrony państwa z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W myśl art. 4 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jednolity z 1994 r. Dz.U. Nr 7, poz. 25 ze zm.; dalej: usp) w skład sądów powszechnych wchodzą prezes, wiceprezes lub wiceprezesi oraz sędziowie (analogicznie przedstawia się sytuacja w pozostałych sądach i trybunałach). Natomiast zgodnie z zaskarżonym art. 1 ust. 2 pkt 1 lit. e ustawy o ochronie informacji przepisy tej ustawy mają zastosowanie do sądów i trybunałów. Oznacza to, zdaniem Rzecznika, że do sędziów oraz członków trybunałów (w tym także tych, którzy pełnią funkcje prezesów lub wiceprezesów), zajmujących stanowiska związane z dostępem do informacji niejawnych, stosuje się przepisy ustawy o ochronie informacji dotyczące postępowania sprawdzającego ze wszelkimi stąd wynikającymi konsekwencjami. W odniesieniu do organów władzy sądowniczej zakres stosowania ustawy o ochronie informacji został bowiem wyłączony jedynie w stosunku do osób zajmujących stanowiska: Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Prezesa Trybunału Konstytucyjnego (art. 27 ust. 6). Uzasadnia to dodatkowo wniosek, że w stosunku do pozostałych osób wchodzących