Postanowienie TK z dnia 04 czerwca 2001, sygn. K 17/01

1. Grupa posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wnioskiem z 12 kwietnia 2001 r. wystąpiła o uznanie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z art. 96 ust. 2 Konstytucji:

1) art. 4 ustawy z dnia 28 maja 1993 r. – Ordynacja wyborcza do Sejmu RP (Dz.U. Nr 45, poz. 205 ze zm.), tj. o uznanie niezgodności tego przepisu z konstytucyjną zasadą równości i z konstytucyjną zasadą proporcjonalności wyborów do Sejmu;

2) art. 45 ust. 2 oraz załącznika zawierającego wykaz okręgów wyborczych w związku z art. 110 ust. 1 pkt 1 ordynacji wyborczej do Sejmu RP, tj. o uznanie niezgodności tego przepisu z konstytucyjną zasadą równości i z konstytucyjną zasadą proporcjonalności wyborów do Sejmu.

W uzasadnieniu wyżej przedstawionego wniosku skarżący, powołując się na treść art. 96 ust. 2 ustawy zasadniczej stanowiącego, iż wybory do Sejmu są powszechne, równe, bezpośrednie i proporcjonalne oraz odbywają się w głosowaniu tajnym, zwracają uwagę, iż w powołanym przepisie brakuje definicji użytych pojęć, co umożliwia nieostre używanie terminów “proporcjonalność” i “proporcjonalny”. Ich zdaniem, w obowiązującej ordynacji wyborczej do Sejmu RP termin “proporcjonalny” występuje jako skrótowe, nieprawidłowe określenie systemu wyborczego, w którym podział mandatów odbywa się w okręgach wielomandatowych w oparciu o inną formułę niż zasada większości.

W europejskim orzecznictwie i doktrynach konstytucyjnych funkcjonuje bardziej precyzyjne pojęcie proporcjonalności, wedle którego zasada reprezentacji proporcjonalnej jest zachowana w ordynacji wyborczej wówczas, gdy wybory dokładnie – bez uprzywilejowania jednych wyborców względem innych – przenoszą do parlamentu podział polityczny odpowiadający głosom wyborców. Organicznie z zasadą proporcjonalności wiąże się zasada równości, która głosi nie tyle, iż każdy wyborca dysponuje jednakową liczbą głosów (to znaczy jednym głosem), ale także, że każdy głos ma – na tyle, na ile jest to możliwe – jednakową wagę, to znaczy, by na