Postanowienie TK z dnia 31 maja 2016, sygn. K 17/15

1. We wniosku z 29 czerwca 2015 r. grupa posłów na Sejm VII kadencji zwróciła się do Trybunału Konstytucyjnego o orzeczenie, że art. 13 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321; dalej: ustawa zmieniająca kodeks cywilny) w zakresie, w jakim zakazuje stosowania przepisów o waloryzacji sądowej zobowiązań do wkładów zgromadzonych na rachunkach oszczędnościowych (książeczkach mieszkaniowych) w Banku PKO BP w latach 70. i 80. XX wieku, jest niezgodny z art. 2, art. 32, art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 77 ust. 1 Konstytucji.

Zakwestionowany przepis stanowi, że „art. 12 ust. 2 ustawy [zmieniającej kodeks cywilny] oraz art. 3581 § 3 Kodeksu cywilnego nie mają zastosowania do kredytów bankowych oraz kwot zdeponowanych na rachunkach bankowych, jak również do kredytów i pożyczek o charakterze socjalnym”. Przepis ten pozostaje w merytorycznym związku z art. 12 ust. 2 ustawy zmieniającej kodeks cywilny, który stanowi, że „[d]o zobowiązań pieniężnych powstałych od dnia 30 października 1950 r., jeszcze nie przedawnionych i nie wykonanych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 3581 § 3 Kodeksu cywilnego tylko do świadczeń w części nie wykonanej”. Dla obu przywołanych przepisów merytoryczne znaczenie ma zasada waloryzacji świadczeń pieniężnych na drodze sądowej wyrażona w art. 3581 § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121, ze zm.; dalej: kodeks cywilny).

W ocenie wnioskodawcy, art. 13 ustawy zmieniającej kodeks cywilny narusza zasadę pewności prawa wywodzoną z zasady demokratycznego państwa prawnego, gdyż „osoby, które zgromadziły wystarczający wkład pieniężny w banku PKO BP, mogły doczekać się po latach własnego mieszkania, a prawo to było gwarantowane przez państwo, gdyż to ono poręczało za zobowiązania PKO BP. (…) Posiadacze oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych, dokonując wpłat byli przekonani, że zgromadzenie