Orzeczenie TK z dnia 29 września 1993, sygn. K 17/92

W dniu 26 listopada 1992 r. Prezes NSA złożył wniosek o orzeczenie niezgodności z art. 1 i art. 67 ust. 2 Konstytucji RP przepisów art. 32 ust. 5 zdanie 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 1993 r. Nr 13, poz. 60). Zaskarżona regulacja dotyczy wprowadzonego ustawą z dnia 1 sierpnia 1992 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 321) nowego rodzaju świadczenia zakresu pomocy społecznej w postaci biletu kredytowanego. Świadczenie to, zgodnie z art. 32 ust. 5 w związku z ust. 1 tego artykułu, jest formą zasiłku celowego przyznawanego z pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zaskarżeniu uległ sam sposób przyznawania lub odmowy pomocy w tej formie, który zgodnie z art. 32 ust. 5 zdanie 2 ustawy "nie wymaga wydania decyzji".

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej do postępowania w sprawie świadczeń pomocy społecznej, a więc również w sprawie zasiłków celowych, zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ze zmianami wynikającymi z niniejszej ustawy. Zgodnie z art. 1 § 1 pkt 1 kpa, kodeks ten stosuje się w postępowaniu przed organami administracyjnymi w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Z kolei - zgodnie z art. 1 § 1 pkt 3 oraz art. 196 § 1 i § 3 kpa przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego mogą być tylko decyzje administracyjne oraz niektóre postanowienia. Wynika stąd, że ustawą z dnia 1 sierpnia 1992 r. zakwalifikowano indywidualne akty administracyjne, związane z przyznaniem zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego, do kategorii czynności faktycznych pozbawionych ochrony wynikającej z kpa (poza ochroną z działu VIII tego kodeksu dotyczącego skarg i wniosków), a w szczególności ochrony w toku postępowania administracyjnego i - co