Uzasadnienie
| POSTANOWIENIE |
z dnia 27 lipca 2016 r.
|
| Sygn. akt K 18/15 |
Uzasadnienie
I
1. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z 22 lipca 2015 r. wniósł o zbadanie zgodności art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia
5 grudnia 2014 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. poz. 1877; dalej: ustawa okołobudżetowa)
w zakresie dotyczącym Rzecznika Praw Obywatelskich oraz sądów i trybunałów wymienionych w art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27
sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.; dalej: u.f.p.) z art. 2, art. 173 i art. 210
Konstytucji.
Skutkiem zaskarżonego przepisu było ustalenie wysokości wynagrodzeń w ustawie budżetowej na 2015 r., w powołanych wyżej instytucjach,
na poziomie roku 2014, co w znacznym stopniu ograniczyło możliwość wykonywania nałożonych na nie zadań. Rzecznik Praw Obywatelskich
zakwestionował także procedurę uchwalenia wskazanej ustawy okołobudżetowej, która – w jego ocenie – prowadzi w istocie do
zniweczenia gwarancji realizowanych przez art. 139 ust. 2 u.f.p.
Podniósł, że art. 139 ust. 2 u.f.p. wymienia organy państwa, których plany finansowe włączane są przez Ministra Finansów do
projektu ustawy budżetowej. Minister Finansów i Rada Ministrów nie mają uprawnień do modyfikowania projektowanych przez te
organy dochodów i wydatków, co służy zachowaniu niezależności wymienionych w nim organów przed wpływem władzy wykonawczej.
Jak wskazał Rzecznik Praw Obywatelskich, statuowana w tym przepisie zasada autonomii budżetowej sądów, Trybunału Konstytucyjnego
i Rzecznika Praw Obywatelskich od kilku lat jest naruszana przez tzw. ustawy okołobudżetowe uchwalane z inicjatywy ustawodawczej
Rady Ministrów. Po uchwaleniu ustawy okołobudżetowej prace nad projektami budżetów poszczególnych jednostek budżetowych mają
na celu jedynie dostosowanie ich budżetów do wymogów ustawy okołobudżetowej. Prowadzi to nie tylko do obejścia art. 139 ust.
2 u.f.p., ale także naruszenia konstytucyjnej zasady niezależności tych organów i zrównania ich z pozycją innych organów i jednostek
podległych władzy wykonawczej.
Ponadto, w ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich, skoro projekt ustawy okołobudżetowej miał charakter „komplementarny i dopełniający”
względem budżetu państwa, to powinien podlegać rygorom ustawy, o której mowa w art.