Postanowienie TK z dnia 22 października 1997, sygn. K 18/97

1. Rzecznik Praw Obywatelskich 22 kwietnia 1997 r. wniósł do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 47 pkt 3 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 105, poz. 509; zm.: z 1995 r. Nr 86, poz. 433, Nr 133, poz. 654; z 1996 r. Nr 56, poz. 257; z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 68 poz. 439 ) skreślającego art. 691 kc w części dotyczącej wygaśnięcia stosunku najmu lokalu mieszkalnego w razie braku osób bliskich zmarłego najemcy uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu z art. 7 przepisów konstytucyjnych utrzymanych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz. 426; zm.: z 1995 r. Nr 38, poz. 184, Nr 150, poz. 729; z 1996 r. Nr 106, poz. 488) oraz z art. 71 ust. 2 powołanej Ustawy Konstytucyjnej.

Inspiracją dla Rzecznika Praw Obywatelskich do złożenia wniosku w tej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego były skargi od właścicieli budynków mieszkalnych, w tym także gmin, którym wspomniany przepis ograniczył prawa do własnego lokalu. Przed wejściem w życie ustawy o najmie lokali, problematyka wstąpienia w stosunek najmu lokalu po śmierci najemcy regulowana była ustawą z 10 kwietnia 1974 r. – Prawo lokalowe, która definiowała pojęcie osoby bliskiej najemcy oraz przepisem art. 691 kc określającym przesłanki uprawniające osobę bliską najemcy do wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po jego śmierci. Uprawnienia takie posiadały osoby bliskie, które stale mieszkały z najemcą do chwili śmierci, w przypadku zaś braku osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu, stosunek