Wyrok TK z dnia 23 kwietnia 2002, sygn. K 2/01

1. Rzecznik Praw Obywatelskich, zwany dalej “RPO” lub “Rzecznikiem”, wystąpił w wnioskiem o stwierdzenie, że przepis art. 51 i art. 52 w związku z treścią art. 90e ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62 ze zm.), dalej “ustawa ubezpieczeniowa” lub “ustawa”, nie określając charakteru prawnego Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, zwanego dalej “UFG” lub “Funduszem”, a tym samym nie wskazując rodzaju stosowanej przez niego procedury, wedle której Fundusz nakłada na podmioty zobowiązane do zawarcia obowiązkowej umowy ubezpieczenia opłaty karne za niezawarcie tej umowy i egzekwuje je własnym tytułem wykonawczym w trybie egzekucji administracyjnej, pozbawiając je tym samym możliwości korzystania z procesowo określanych środków odwoławczych przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, są niezgodne z art. 2, art. 7 i art. 78 Konstytucji, bowiem nie zapewniają należytych gwarancji proceduralnych. Ponadto wnioskodawca zarzucił przepisom art. 90e ust. 1 i 1a ustawy ubezpieczeniowej, że – nie dokonując zróżnicowania wysokości opłaty karnej wedle faktycznego zawinienia osoby zobowiązanej do zawarcia obowiązkowej umowy ubezpieczenia, a przewidując taką samą opłatę karną dla podmiotów, które nie zawarły umowy, jak i dla podmiotów, które opóźniły się w zawarciu jej choćby o 1 dzień – naruszają zasadę sprawiedliwości społecznej, o której stanowi art. 2 Konstytucji.

Wnioskodawca – odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 kwietnia 2000 r. sygn. K. 23/99, OTK ZU nr 3/2000, poz. 89, w którym stwierdzone zostało, że przepis art. 52 ust. 2 w związku z art. 90e ust. 2 pkt 1 ustawy ubezpieczeniowej, rozumiany jako odnoszący się wyłącznie do egzekucji należności z tytułu opłaty, o której