Orzeczenie TK z dnia 19 czerwca 1990, sygn. K 2/90

Rzecznik Praw Obywatelskich we wniosku z dnia 7 lutego 1990 r. wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego o orzeczenie niezgodności art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn.: Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74) z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że stosownie do art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez ustawę z dnia 29 grudnia 1989 r. o zmianie Konstytucji PRL (Dz.U. Nr 75, poz. 444) Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia oraz poręcza całkowitą ochronę własności osobistej. Wywłaszczenie jest dopuszczalne wyłącznie na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem.

Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich - z konstytucyjną zasadą słusznego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości pozostaje w sprzeczności przyjęte w art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. (tekst jedn. Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74) rozwiązanie, dotyczące sposobu wypłaty przyznanego za wywłaszczoną nieruchomość odszkodowania. Stosownie do tego przepisu odszkodowanie wypłaca się w ratach rocznych. Wysokość raty rocznej nie powinna przekraczać kosztów wzniesienia domu jednorodzinnego, ustalonych w trybie określonym w art. 64, z tym że okres spłaty odszkodowania nie może przekraczać 10 lat. Równocześnie w ust. 4 art. 58 ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości upoważnia Radę Ministrów do określania w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad oprocentowania odszkodowania oraz warunków przedterminowej jego Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdza, że zasady te określone zostały rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1985 r. (Dz.U.