Wyrok TK z dnia 07 czerwca 2001, sygn. K 20/00

1. Rada Gminy Kleszczów pismem z 25 maja 2000 r. przestawiła wniosek o stwierdzenie niezgodności art. 87d ustawy z 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska z art. 2, 7 i 167 Konstytucji RP. Zaskarżony przepis został wprowadzony przez art. 36 ustawy z dnia 24 lipca 1998 roku o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668). W myśl tego przepisu gminy i powiaty, w których dochody funduszy ochrony środowiska są większe niż 15-krotność średniej krajowej dochodów z roku poprzedniego przypadających na 1 mieszkańca, liczonej odpowiednio dla gmin i powiatów, przekazują nadwyżkę dochodów do właściwego funduszu wojewódzkiego (ust. 1). Minister właściwy do spraw środowiska ogłasza w Monitorze Polskim średnią krajową dochodów gminnych i powiatowych funduszy, osiągniętą w roku poprzednim, w terminie do końca I kwartału roku następnego (ust. 2). Gminy i powiaty dokonują wpłat na rachunek funduszu wojewódzkiego, w czterech ratach, w terminie miesiąca od zakończenia kwartału. Od kwot nie wpłaconych nalicza się odsetki w wysokości określonej dla zaległości podatkowych (ust. 3). Do nie wpłaconych w terminie kwot stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 4).

W ocenie wnioskodawcy art. 87d ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska narusza zasadę samodzielności finansowej samorządu terytorialnego, wyrażoną w art. 167 Konstytucji. Wymieniony przepis konstytucyjny nakazuje zapewnienie jednostkom samorządu terytorialnego “odpowiedniego” udziału w dochodach publicznych, tak aby możliwa była realizacja ich zadań, a – z drugiej strony – zakazuje dokonywania takiej modyfikacji tych dochodów, które przekreślałyby “odpowiedniość” tego udziału. Dostępne środki finansowe powinny być dzielone między administrację rządową a samorząd terytorialny, a także między poszczególne szczeble samorządu