Orzeczenie TK z dnia 25 lutego 1997, sygn. K 21/95
Sygnatura
K 21/95
Data orzeczenia
Sąd
Trybunał Konstytucyjny, Warszawa (TK)
Teza
Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustawodawca ma szeroką swobodę w kształtowaniu systemu świadczeń socjalnych i większość zaskarżonych przepisów ustawy o zasiłkach rodzinnych nie narusza w sposób ewidentny konstytucyjnych zasad sprawiedliwości społecznej i równości.
Istota
Rzecznik Praw Obywatelskich zakwestionował przed Trybunałem Konstytucyjnym przepisy ustawy o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy. Kontrola dotyczyła art. 2 ust. 5, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1 ustawy oraz § 7 i § 10 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. Sprawa dotyczyła systemu świadczeń socjalnych…
📖jeszcze 103 słowa
Pełna notatka w aplikacji QuickMap
Notatka QuickMap to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość w aplikacji.
orzeka: 1. Art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych (Dz.U. z 1995 r. Nr 4, poz. 17) oraz art. 8 ust. 1 tej ustawy w części, w jakiej przepis ten prawo do zasiłku rodzinnego na dzieci kształcące się w szkole ogranicza do dzieci, które nie ukończyły 20 lat – są zgodne z art. 1 i art. 67 ust. 1 przepisów konstytucyjnych utrzymanych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz. 426; zm.: z 1995 r. Nr 38, poz. 184; z 1996 r. Nr 106, poz. 488). 2. Art. 9 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych a) w części, w której, określając przesłanki prawa do zasiłku rodzinnego na małżonka, nie uwzględnia sprawowania przez tego małżonka opieki nad dziećmi zdrowymi – jest zgodny z art. 1 i art. 79 ust. 1 powołanych wyżej przepisów konstytucyjnych, b) w części, w której w pkt. 2 określa na 60 lat dolną granicę wieku małżonki, na którą przysługuje zasiłek rodzinny z tytułu wieku – jest zgodny z art. 1 i art. 79 ust. 1 tychże przepisów konstytucyjnych. 3. § 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 stycznia 1995 r. w sprawie określenia wzorów dokumentów i rodzaju innych dowodów niezbędnych do ustalania prawa do zasiłku rodzinnego oraz szczegółowych zasad i trybu wypłaty zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych (Dz.U. Nr 12, poz. 58) jest zgodny z art. 17 ustawy o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych, powołanej w pkt. 1, oraz z art. 3 powołanych tam przepisów konstytucyjnych oraz nie jest niezgodny z art. 1 tych przepisów konstytucyjnych. 4. § 10 powołanego wyżej rozporządzenia: a) jest niezgodny z art. 34 ustawy o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych, powołanej w pkt. 1, przez przekroczenie zawartej w nim delegacji do uregulowania szczegółowych zasad i trybu wypłaty zasiłków rodzinnych, a przez to jest niezgodny również z art. 56 ust. 2 (według oznaczenia w tekście obowiązującym w dniu wydania tego rozporządzenia: art. 56 ust. 3) Ustawy Konstytucyjnej powołanej w pkt. 1. b) nie jest niezgodny z art. 1 przepisów konstytucyjnych powołanych w pkt. 1 oraz nie jest niezgodny z art. 35 ust. 1 ustawy o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych, powołanej w pkt. 1.
1. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z 6 września 1995 r. wniósł o stwierdzenie niekonstytucyjności niektórych przepisów
ustawy z 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych (Dz.U. z 1995 r. Nr 4, poz. 17; dalej: ustawa o zasiłkach)
oraz o stwierdzenie niezgodności z ustawą i niekonstytucyjności powołanego w sentencji wydanego na podstawie tej ustawy, przepisu
rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 31 stycznia 1995 r. (dalej: rozporządzenie wykonawcze), precyzując przedmiot
i podstawy kontroli jak w pkt. 1-3 sentencji. W piśmie z 6 października 1995 r. Rzecznik Praw Obywatelskich rozszerzył wniosek,
wskazując dodatkowo przedmiot i podstawy kontroli przytoczone w pkt. 4 sentencji.
Co do art. 2 ust. 5 ustawy o zasiłkach, wnioskodawca kwestionuje zróżnicowanie sytuacji prawnej obywateli przez wprowadzenie
różnych mierników oceny położenia materialnego rodziny jako ustawowych kryteriów decydujących o uprawnieniu żywiciela do zasiłków
rodzinnych. Stosownie do ust. 1 tego artykułu sytuację materialną rodzin utrzymujących się z działalności pozarolniczej ocenia
się według realnie uzyskiwanych dochodów na członka rodziny określonych kwotowo (w złotych); przepis ten określa pułap takich
dochodów na poziomie 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Sytuację materialną rodzin rolniczych
ocenia się natomiast, w myśl art. 2 ust. 5, według ilości hektarów przeliczeniowych w gospodarstwie rolnym przypadających
na jednego członka rodziny rolnika: zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli na osobę w rodzinie rolnika przypada obszar nie większy
niż 2 ha przeliczeniowe. Wnioskodawca zarzuca, że ustawodawca, wprowadzając dwa różne mierniki warunków materialnych rodziny,
założył a priori, iż hipotetyczny dochód z 2 ha przeliczeniowych w rodzinie rolnika odpowiada wspomnianemu pułapowi realnego dochodu w rodzinie
nierolniczej. Tymczasem, zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich, niczym nie jest uzasadnione postawienie znaku równości między
miesięcznym dochodem z 2 ha przeliczeniowych a kwotą 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.