Orzeczenie TK z dnia 24 czerwca 1997, sygn. K 21/96

Sygnatura: K 21/96
Data orzeczenia: 24 czerwca 1997
Sąd: Trybunał Konstytucyjny, Warszawa (TK)

Teza

Istotą sprawy było rozstrzygnięcie konfliktu między koniecznością skutecznego egzekwowania zobowiązań podatkowych (dostęp organów skarbowych do informacji bankowych) a konstytucyjną ochroną prawa do prywatności obywateli, gdzie Trybunał uznał, że samo uprawnienie organów jest zgodne z Konstytucją, lecz sposób upubliczniania informacji podatkowych już nie.

Istota

Rzecznik Praw Obywatelskich zakwestionował przed Trybunałem Konstytucyjnym przepisy ustawy z 31 maja 1996 r. o zmianie ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Przepisy te rozszerzały uprawnienia organów skarbowych, pozwalając naczelnikom urzędów skarbowych na żądanie od banków i innych instytucji finansowych informacji objętych tajemnicą bankową w toku postępowania administracyjnego, a także upoważniały…

jeszcze 118 słów

Pełna notatka w aplikacji QuickMap

Notatka QuickMap to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość w aplikacji.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

orzeka: 1. Artykuł 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o zmianie ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 75, poz. 357) w zakresie, w jakim ustawa ta rozszerza uprawnienia organów skarbowych przewidziane w ustawie z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (tekst jednolity 1993 r. Dz.U. Nr 108, poz. 86; zm.: Nr 134, poz. 646; z 1995 r. Nr 5, poz. 25, Nr 85, poz. 426) przez dodanie art. 34b i art. 34c jest zgodny z art. 1 i art. 87 ust. 2 przepisów konstytucyjnych pozostawionych w mocy przez art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach, między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz. 426; zm.: z 1995 r. Nr 38, poz. 184, Nr 150, poz. 729; z 1996 r. Nr 106, poz. 488) i nie jest niezgodny z art. 56 ust. 1 tychże przepisów konstytucyjnych. 2. Artykuł 1 pkt 2 ustawy z 31 maja 1996 r. o zmianie ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zakresie w jakim wprowadza do ustawy z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych art. 49h ust. 2 i 4 jest niezgodny z art. 1 i art. 56 ust. 1 wskazanych w pkt. 1 orzeczenia przepisów konstytucyjnych przez to, że narusza zasadę demokratycznego państwa prawa i wynikającą z niej ochronę prywatności oraz prawo do sądu, a nie jest niezgodny z art. 87 ust. 2 tych przepisów konstytucyjnych. 3. Artykuły 2–4 ustawy z 31 maja 1996 r. o zmianie ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz o zmianie niektórych ustaw w zakresie realizacji postanowień określonych w pkt. 1 orzeczenia, dotyczących administracyjnego postępowania podatkowego są zgodne z art. 1 i art. 87 ust. 2 wskazanych przepisów konstytucyjnych i nie są niezgodne z art. 56 ust. 1 tych przepisów konstytucyjnych.

Uzasadnienie

ORZECZENIE
z dnia 24 czerwca 1997 r.
Sygn. akt K 21/96

ORZECZENIE

z dnia 24 czerwca 1997 r.

Sygn. akt K 21/96

Uzasadnienie

1. Punkt wyjścia uzasadnienia wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich stanowi pogląd, iż w poprzednio obowiązującym stanie prawnym interesy podatkowe państwa były chronione w wystarczającym stopniu. Nie występował problem niemożności uzyskiwania przez organy skarbowe informacji o rachunkach bankowych podatników oraz o obrotach dokonywanych na tych rachunkach w sytuacji, gdy przeciwko tym podatnikom zostało wszczęte postępowanie karne bądź karne skarbowe. Organy skarbowe nie miały natomiast możliwości uzyskania bez zgody prokuratora lub sądu informacji objętych tajemnicą bankową, od banków, a także przedsiębiorstw maklerskich i towarzystw funduszy powierniczych, o obrotach i stanach rachunków, gdy podatnik nie był podejrzany o popełnienie przestępstwa.

Zdaniem wnioskodawcy, skuteczne zwalczanie przestępstw skarbowych w państwie prawnym powinno odbywać się w ramach ustalonych procedur, nadzorowanych przez organy konstytucyjnie powołane do strzeżenia praworządności i czuwania nad ściganiem przestępstw oraz sprawujące wymiar sprawiedliwości.

Możliwość dostępu organu skarbowego do tajemnicy bankowej nie może naruszać prawa podatnika do prywatności. Zaskarżona ustawa sankcjonuje takie właśnie niedopuszczalne w państwie prawnym sytuacje.

Według wnioskodawcy prywatność stanowi rodzaj stanu niezależności, w ramach którego jednostka może decydować o zakresie i zasięgu udostępniania innym osobom informacji o swoim życiu. Naruszenie prywatności występuje zaś m.in. przez ujawnienie takich informacji innym osobom (w tym osobom prawnym). Dotyczy to także informacji o sytuacji materialnej obywatela, w tym w szczególności wysokości jego oszczędności, stanu konta bankowego oraz dokonywanych operacji finansowych, które należą do sfery prywatności. Zdaniem wnioskodawcy, w praktyce demokratycznych krajów Europy Zachodniej uznaje się, że stan majątkowy obywatela jest elementem jego życia prywatnego.

Wnioskodawca stwierdził, że polskie przepisy konstytucyjne nie regulują zakresu ochrony prawa do prywatności w sposób generalny. Art. 87 ust. 2 i 3 przepisów konstytucyjnych utrzymanych w mocy przez ustawę konstytucyjną z 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej

jeszcze 8166 słów

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość w aplikacji QuickMap.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo