Wyrok TK z dnia 24 listopada 1998, sygn. K 22/98

1. Rada Miejska w Policach uchwałą z 5 maja 1998 r. wystąpiła z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 182 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 1982 r. Nr 35, poz. 230 ze zm.) z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

W treści uzasadnienia wnioskodawca sprecyzował bliżej punkt odniesienia kontroli konstytucyjności kwestionowanego przepisu ustawy powołując art. 165 ust. 2 Konstytucji RP, który postanawia, że “samodzielność jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej”. Nakazanie gminom przez art. 182 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wykorzystywania dochodów uzyskanych z opłat za wydane zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jedynie na realizację gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych narusza - zdaniem wnioskodawcy - zagwarantowaną w art. 165 ust. 2 konstytucji samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 powołanej ustawy prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych należy do zadań własnych gminy, zatem dochody z tytułu opłat za wydane zezwolenia są dochodami własnymi gminy. Zagwarantowanie w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym samodzielności gminy w prowadzeniu gospodarki finansowej rodzi - według wnioskodawcy - po stronie gminy uprawnienie do podejmowania samodzielnych decyzji co do sposobu wydatkowania dochodów uzyskanych za wydane zezwolenia. Nałożony przez zaskarżony przepis obowiązek przeznaczenia dochodów z opłat za wydane zezwolenia na cele określone w gminnym programie wyklucza jednak możliwość przeznaczenia tych środków na inne jeszcze, być może równie ważne cele społeczne (np. opiekę społeczną, oświatę itp.). Treść zadań jakie winny być objęte gminnym programem profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych określa art. 41 ustawy. W programie