Wyrok TK z dnia 08 maja 2002, sygn. K 29/00

1. Rada Gminy w Radominie oraz Rada Gminy w Olszance wystąpiły z niezależnymi wnioskami o zbadanie zgodności art. 59 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.; dalej: ustawa) z art. 2, art. 16 ust. 2 i art. 166 Konstytucji. Zaskarżony przepis stanowi, że szkoła i placówka publiczna, prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego, może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty.

Zdaniem wnioskodawców przytoczony przepis nie określa przesłanek warunkujących wydanie pozytywnej lub negatywnej opinii w tej kwestii. Brak ustawowych kryteriów, którymi powinien kierować się kurator oświaty przy wydawaniu wspomnianej opinii narusza konstytucyjne normy dotyczące samodzielności samorządu terytorialnego, określone w art. 16 ust. 2 i art. 166 Konstytucji, poprzez narzucanie tym jednostkom przez organy administracji rządowej stanowiska nieakceptowanego i szkodliwego dla prawidłowego funkcjonowania i rozwoju samorządu, co z kolei jest rażącym naruszeniem art. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu wniosków rady obu gmin podnosiły ponadto, że z uwagi na brak ustawowego określenia przesłanek warunkujących wydanie wspomnianej opinii, jej treść leży w sferze uznaniowości danego kuratora oświaty, co praktycznie oznacza pełną swobodę i dowolność w jej wydawaniu. W wielu przypadkach opinia kuratora oświaty jest wypadkową jego subiektywnej oceny, nierzadko odbiegającej od rzeczywistego stanu faktycznego, jak też nacisków różnych podmiotów, zainteresowanych określonym załatwieniem sprawy przez kuratora, ze szkodą dla realizowanego przez samorząd obowiązku zaspokajania potrzeb wspólnoty w zakresie oświaty.

Wnioskodawcy stoją na stanowisku, że skoro założenie i likwidacja szkoły leży w gestii gminy, jako zadanie własne, to wszelka ingerencja we władztwo gminy, winna wynikać z ustaw, które powinny określać zakres