Postanowienie TK z dnia 05 kwietnia 2016, sygn. K 3/15

1. W piśmie z 14 listopada 2014 r. Rada Miejska w C. (dalej: wnioskodawca) zwróciła się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059, ze zm.; dalej: prawo energetyczne), w myśl którego do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe należy finansowanie oświetlenia ulic, placów i dróg publicznych znajdujących się na terenie gminy. Przepisowi temu zarzucono niezgodność z:

1) art. 2 i art. 165 ust. 2 Konstytucji w zakresie, w jakim odnosi się do ulic, placów i dróg publicznych niestanowiących własności gminy,

2) art. 2 i art. 163 w związku z art. 7 Konstytucji w zakresie, w jakim jest rozumiany jako norma kompetencyjna przyznająca uprawnienie na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do zawarcia umów na oświetlenie dróg z dostawcami energii oraz obciążenia gmin kosztami wynikłymi z tychże umów,

3) art. 166 ust. 1 Konstytucji, w zakresie w jakim jest rozumiany jako odnoszący się do zadania gminnego mającego charakter zadania własnego i obligatoryjnego.

1.1. W ocenie wnioskodawcy, art. 18 ust. 1 pkt 3 prawa energetycznego, „a w ostateczności jego rozumienie przyjęte przez sądy powszechne oraz Sąd Najwyższy” (wyrok SN z 31 stycznia 2014 r., sygn. akt II CSK 183/13), narusza zasadę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego przez to, że „faktycznie ubezwłasnowolnia gminy czyniąc z nich biernych płatników obciążeń finansowych zaciąganych przez organy administracji państwowej”. Rada Miejska zilustrowała tę ocenę działaniem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: GDDKiA), która bez realnego udziału organów gminy zaprojektowała drogę, wyposażyła ją w urządzenia służące oświetleniu i zawarła umowę na dostawę energii, której kosztami obciążyła gminę. Taki sposób działania pozbawił ją prawa do dokonywania wydatków zgodnie