Uzasadnienie
| POSTANOWIENIE |
z dnia 8 marca 2000 r.
|
| Sygn. akt K 32/98 |
Uzasadnienie:
I
1. Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie, że art. 19 pkt 3 ustawy z
dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.: dalej: ustawa o NSA) jest niezgodny
z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 konstytucji.
Uzasadnienie zarzutów wniosku opiera się na następujących argumentach:
Prawo do sądu jest fundamentalnym prawem obywateli, stanowiącym gwarancję ochrony pozostałych wolności i praw obywatelskich.
Oznacza to, że “zakres właściwości sądów musi być ukształtowany w taki sposób, aby zawsze jakiś sąd był właściwy do rozpatrzenia
sprawy dotyczącej wolności i praw obywatelskich”. “Ten, kto swoje prawo do rozpatrzenia sprawy przez sąd opiera na art. 45
ust. 1 konstytucji, musi wykazać, że spór dotyka jego wolności i praw osobistych – jego sytuacji prawnej jako jednostki ludzkiej
i obywatela”.
Słuszność tezy o braku prawa do sądu w sprawach sporów pomiędzy organami administracji nie wyklucza konieczności respektowania
tego prawa w sferze spraw dyscyplinarnych. Złożony charakter odpowiedzialności dyscyplinarnej uniemożliwia zakwalifikowanie
jej en bloc jako odpowiedzialności administracyjnej ani tym bardziej traktowanie jej jako nierozerwalnie związanej ze stosunkami nadrzędności
i podporządkowania. Sprawy dyscyplinarne mogą mieć bowiem charakter:
– spraw cywilnych – jeżeli orzeczenie kary dyscyplinarnej prowadzi do ograniczenia lub pozbawienia prawa wykonywania zawodu,
– spraw karnych – jeżeli orzeczona kara dyscyplinarna stanowi substytut kary kryminalnej lub środka karnego,
– spraw administracyjnych – jeżeli kara dyscyplinarna rzutuje na treść stosunku administracyjnoprawnego między jednostką a
organem administracji.
Przedstawione tezy można zobrazować powołując niektóre przepisy szczególne regulujące tryb postępowania dyscyplinarnego, wyłączające
drogę sądową, a mianowicie przepisy: ustawy z dnia 12 listopada 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 ze zm.),
ustawy z dnia 26 stycznia 1982