Uzasadnienie
| POSTANOWIENIE |
z dnia 18 października 2005 r.
|
| Sygn. akt K 33/04 |
Uzasadnienie:
I
1. Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z 29 lipca 2004 r. zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego w wnioskiem o stwierdzenie,
że:
1) art. 224 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.; dalej: ordynacja
podatkowa; w dniu złożenia wniosku obowiązywał tekst pierwotny tej ustawy: Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.) jest niezgodny
z art. 84 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
2) art. 224 § 2 w związku z art. 236 § 1 ordynacji podatkowej w zakresie, w jakim wprowadzając formę postanowienia w sprawie
wstrzymania wykonania nieostatecznej decyzji podatkowej, nie przewiduje zażalenia na to postanowienie, jest niezgodny z art.
32 i art. 45 ust. 1 Konstytucji.
W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich, obowiązująca w sprawach podatkowych zasada natychmiastowej wykonalności nieostatecznych
decyzji administracyjnych, zwłaszcza w tych wypadkach, gdy decyzja taka zostaje później negatywnie zweryfikowana w postępowaniu
odwoławczym, wywołuje negatywne skutki zarówno ekonomiczne, jak i społeczne dla podatnika.
Analizując zagadnienia związane z zasadą natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowych, Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca
uwagę na kilka głównych cech omawianej instytucji, które w jego ocenie budzą istotne wątpliwości natury konstytucyjnej. Po
pierwsze, wykonalność decyzji powstaje z mocy samego prawa niezależnie od tego, czy istnieje realna obawa, że zobowiązanie
podatkowe nie zostanie wykonane. Rzecznik Praw Obywatelskich podkreśla, że w prawie podatkowym istnieją dostateczne instrumenty
ochrony interesów fiskalnych państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, które są mniej uciążliwe dla jednostki. Zatem
zastosowanie przez ustawodawcę środka bardziej uciążliwego, jakim jest zasada natychmiastowej wykonalności decyzji, nie odpowiada
wymaganiom określonym w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Po drugie, w fazie jurysdykcyjnego postępowania podatkowego podatnik nie
ma możliwości zgłoszenia wniosku o równoczesne, wraz z wydaniem decyzji, wstrzymanie