Wyrok TK z dnia 13 grudnia 2011, sygn. K 33/08

1.1. Do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej również: Rzecznik lub wnioskodawca) o orzeczenie, że art. 180 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.) w zakresie, w jakim zezwala na zwolnienie z tajemnicy statystycznej, jest niezgodny z art. 51 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 47 w związku z art. 31 ust. 3, art. 42 ust. 3 i art. 2 Konstytucji.

1.2. Rzecznik Praw Obywatelskich powołał się na skargę Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego dotyczącą działań prokuratorów, którzy na podstawie art. 180 § 1 k.p.k. wydawali postanowienia o zwolnieniu dyrektorów urzędów statystycznych z tajemnicy statystycznej, a następnie, zgodnie z art. 217 § 1 i art. 2 k.p.k., żądali kopii sprawozdań statystycznych składanych przez oznaczone w postanowieniach podmioty. W sytuacjach faktycznych opisanych we wniosku Rzecznika, dyrektorzy urzędów statystycznych odmawiali przekazania prokuraturze dokumentów, wskazując, że informacje w nich zawarte objęte są bezwzględną tajemnicą statystyczną.

Odnosząc się do zagadnienia tajemnicy statystycznej, Rzecznik przywołał przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439, ze zm.; dalej: ustawa o statystyce). Z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz literatury przedmiotu wskazanych we wniosku wynika, że art. 180 § 1 k.p.k. stanowi lex specialis w stosunku do przepisów, które w poszczególnych ustawach ustanawiają tajemnicę zawodową. Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że tajemnica statystyczna uważana jest za tajemnicę związaną z wykonywaniem zawodu lub funkcji, o której stanowi art. 180 § 1 k.p.k. Wobec tego tajemnica statystyczna może zostać uchylona w trybie przewidzianym w art. 180 § 1 k.p.k. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich, statystyka publiczna stanowi niezbędny element prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa demokratycznego.