Wyrok TK z dnia 07 października 2003, sygn. K 4/02

1. Pismem z 10 stycznia 2002 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 20 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o świadczeniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342 ze zm.; dalej ustawa) z art. 2, art. 32 i art. 77 Konstytucji.

W uzasadnieniu wniosku Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że zaskarżony art. 20 ustawy stanowi, iż świadczenia przyznane na podstawie art. 19 pkt 1 i 2 tej ustawy stanowią – w stosunku do jednostek wojskowych oraz do żołnierzy i pracowników zatrudnionych w siłach zbrojnych, którzy nieumyślnie wyrządzili szkodę przy wykonywaniu powierzonych im obowiązków służbowych – wynagrodzenie wszelkich szkód wynikłych dla żołnierza lub jego rodziny, spowodowanych uszczerbkiem na zdrowiu lub śmiercią żołnierza wskutek wypadku określonego w art. 2 lub w art. 18 albo wskutek choroby określonej na podstawie art. 3 ustawy. Ustawodawca ustanawiając taki przepis wykluczył – w sytuacji, gdy żołnierz doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek winy nieumyślnej żołnierzy i pracowników zatrudnionych w siłach zbrojnych – dochodzenie przez żołnierzy i ich rodziny na drodze postępowania przed sądami powszechnymi odszkodowań w wysokości wyższej niż przyznane świadczenia. Zdaniem wnioskodawcy ustawodawca niezgodnie z art. 77 Konstytucji ograniczył w ten sposób prawo poszkodowanych do dochodzenia odszkodowania w pełnej wysokości.

Zdaniem wnioskodawcy ustawodawca w wypadku kolizji prawa do sądu z inną zasadą konstytucyjną mógł wprowadzić tylko takie ograniczenia w dochodzeniu przez żołnierzy prawa do odszkodowania, jakie dopuszcza art. 31 ust. 3 Konstytucji. Żadne zaś wymienione w tym przepisie przesłanki nie zachodzą w badanym przypadku. Obalenie domniemania drogi sądowej ochrony interesów jednostki jest możliwe