Postanowienie TK z dnia 28 czerwca 2016, sygn. K 4/14

1. Grupa Posłów na Sejm VII kadencji (dalej: wnioskodawca) zwróciła się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności art. 11 ust. 2 i 21 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1222; dalej: u.s.m.), w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 873, ze zm.; dalej: ustawa zmieniająca z 2007 r.), z art. 2 w związku z art. 58 Konstytucji.

Zarzuty wnioskodawcy odnosiły się do – wprowadzonych ustawą zmieniającą z 2007 r. – zmian w zakresie zasad rozliczania spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, w razie wygaśnięcia tego prawa. Zakwestionowany przepis ustanowił jako zasadę obowiązek zbywania przez spółdzielnię w drodze przetargu prawa własności lokalu, do którego spółdzielcze lokatorskie prawo wygasło. Jednocześnie z art. 11 u.s.m. usunięto regulacje dotyczące zasad rozliczania wkładu mieszkaniowego, a w szczególności waloryzacji równowartości wkładu mieszkaniowego zwracanego osobie uprawnionej. W zamian za to zakwestionowane regulacje wprowadziły zasadę, zgodnie z którą spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego lokalu, nie wyższą od kwoty, jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu.

Zdaniem wnioskodawcy omawiane rozwiązanie nie uwzględnia sytuacji, w których nie jest dopuszczalne zbycie własności lokalu w drodze przetargu, a mimo to istnieje obowiązek zwrotu osobom uprawnionym wkładu mieszkaniowego. Wobec braku stosownych regulacji w ustawie, w tego typu sytuacjach należy uznać, zgodnie z regułą zawartą w art. 8 pkt 3 u.s.m., że spółdzielnia może te kwestie regulować dowolnie w statucie. Takie rozwiązanie narusza wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadę poprawnej legislacji. Powoduje chaos prawny, ponieważ każda spółdzielnia mieszkaniowa może przyjąć w tym zakresie odmienne uregulowania, również niekorzystne dla osoby uprawnionej do otrzymania równowartości wkładu. Spółdzielnie mogą także w ogóle tych kwestii nie