Orzeczenie TK z dnia 20 sierpnia 1992, sygn. K 4/92

Rzecznik Praw Obywatelskich dnia 9 marca 1992 r. wniósł o wydanie orzeczenia stwierdzającego:

1) niezgodność art.73 pkt 2 ustawy z dnia 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i nadzorze farmaceutycznym (Dz. U. Nr 105, poz. 452), dalej zwaną ustawą o środkach farmaceutycznych, z zasadą demokratycznego państwa prawa (art. 1 Konstytucji RP) i zasadą praworządności (art. 3 Konstytucji RP) przez generalne odebranie z dniem 31 grudnia 1992 r. koncesji na prowadzenie aptek osobom, które uzyskały je zgodnie z ustawą z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 z późn. zm.), dalej zwaną ustawą o działalności gospodarczej. Wnioskodawca podniósł ponadto, że osoby te tracą prawo do koncesji, mimo że nie dopuściły się działań lub zaniechań uzasadniających - po myśli ustawy o działalności gospodarczej - cofnięcia koncesji (zezwolenia), albo jej ograniczenia względnie skreślenia z listy ewidencji, co narusza także zasadę całkowitej ochrony własności osobistej wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP,

2) niezgodność art. 33 ust. 2 ustawy o środkach farmaceutycznych poprzez ograniczenie możliwości uzyskania koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia aptek tylko przez osoby będące farmaceutami z zasadą swobody działalności gospodarczej wyrażoną w art. 6 Konstytucji RP.

Uzasadniając wniosek RPO wskazał, że art. 46 ustawy o działalności gospodarczej, dokonując odpowiednich zmian w ustawie z dnia 28 stycznia 1987 r. o środkach farmaceutycznych, artykułach sanitarnych i aptekach (Dz. U. Nr 3, poz. 19), uchylił zasadę, że apteki mogą być jedynie zakładami społecznej służby zdrowia lub jednostkami organizacyjnymi takich zakładów i w ten sposób dopuścił możliwość posiadania aptek w ramach wolnej i każdemu na równych prawach dozwolonej działalności gospodarczej (art. 1 ustawy o działalności gospodarczej).

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o działalności