Wyrok TK z dnia 08 grudnia 1998, sygn. K 41/97

1. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o stwierdzenie zgodności art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr 133, poz. 882) z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa ta konstytuuje samorząd komorniczy do zadań którego należy m.in. rozpatrywanie spraw odpowiedzialności dyscyplinarnej komorników. Komornik odpowiada dyscyplinarnie za naruszenie powagi i godności urzędu, rażącą obrazę przepisów prawa, niewykonanie poleceń powizytacyjnych i inne. Stosownie do art. 75 ust. 1 ustawy sprawy dyscyplinarne w pierwszej instancji rozpoznaje w składzie 3 - osobowym komisja dyscyplinarna powołana przez Krajową Radę Komorniczą. Od orzeczeń komisji dyscyplinarnej stronom przysługuje odwołanie do sądu wojewódzkiego - sądu pracy i ubezpieczeń społecznych stosując odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego o apelacji. Od orzeczenia sądu wojewódzkiego nie przysługuje kasacja.

Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich przepisy zawarte w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej komorników realizują powszechne prawo do sądu. Realizacja tego prawa następuje, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 45 konstytucji, w drodze wniesienia przez stronę odwołania od orzeczenia komisji dyscyplinarnej do sądu wojewódzkiego - sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Zrealizowane zostaje w ten sposób także prawo strony postępowania do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Jednakże realizacja tego prawa nie jest tożsama z realizacją konstytucyjnej zasady instancyjności postępowania sądowego. Z oceny Rzecznika Praw Obywatelskich wynika, że postępowanie sądowe powinno być co najmniej dwuinstancyjne, zgodnie z zasadą określoną w art. 176 ust. 1 konstytucji. W myśl kwestionowanego artykułu rozpoznanie przez sąd wojewódzki odwołania od orzeczenia komisji dyscyplinarnej następuje na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego o apelacji. Od orzeczenia sądu wojewódzkiego nie przysługuje kasacja i staje się ono