Uzasadnienie
| POSTANOWIENIE |
z dnia 11 marca 2020 r.
|
| Sygn. akt K 42/16 |
Uzasadnienie
I
1. W piśmie z 5 sierpnia 2016 r. Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej: wnioskodawca) wniósł o orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny,
że art. 137 § 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. poz. 177; dalej: p.p. lub prawo o prokuraturze)
jest niezgodny z art. 2 i art. 7 Konstytucji.
Zdaniem wnioskodawcy, zaskarżony przepis jest niezgodny z zasadą zaufania obywateli do państwa i prawa oraz zasadą określoności
prawa, wynikającymi z art. 2 Konstytucji, a także z zasadą praworządności określoną w art. 7 Konstytucji, ponieważ wprowadza
bezkarność prokuratorów w sytuacji, gdy – motywowani bliżej nieokreślonym „interesem społecznym” – dopuścili się oczywistej
i rażącej obrazy przepisów prawa lub uchybienia godności urzędu. Niekonstytucyjność art. 137 § 2 p.p. przejawia się przy tym
na dwóch płaszczyznach. Przepis ten jest, po pierwsze, niedopuszczalny z punktu widzenia konstytucyjnych standardów postępowania
dyscyplinarnego oraz zasad posługiwania się w prawie klauzulami generalnymi i zwrotami niedookreślonymi; po drugie, prowadzi
do nieproporcjonalnej ingerencji w prawa i wolności człowieka i obywatela, które mogą doznać naruszenia na skutek wtórnej
legalizacji bezprawnych działań prokuratora.
1.1. Wnioskodawca potwierdził, że w postępowaniach dyscyplinarnych możliwe jest stosowanie kontratypów, w tym także kontratypów
wypracowanych na gruncie prawa karnego materialnego. Podkreślił jednak, że art. 137 § 2 p.p. dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej
szczególnej grupy zawodowej, jaką tworzą prokuratorzy, od których trzeba oczekiwać poszanowania standardów etycznych wyższych
niż te, jakich oczekuje się od „przeciętnego” obywatela. Prokuratorzy powinni zawsze działać w interesie społecznym, a jednocześnie
przestrzegać przepisów prawa oraz dbać o godność urzędu. Z tego względu nie jest uzasadnione, zdaniem wnioskodawcy, ustanowienie
w ustawie kontratypu deliktu dyscyplinarnego opartego na przesłance „interesu społecznego”, który miałby wyłączać odpowiedzialność
dyscyplinarną prokuratorów za oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa lub za uchybienie godności urzędu.
Wnioskodawca