Postanowienie TK z dnia 22 stycznia 2003, sygn. K 44/01

1. We wniosku z 21 listopada 2001 r. Rzecznik Praw Obywatelskich domagał się stwierdzenia, że przepisy: 1) art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 31, poz. 146) i 2) art. 5 pkt 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250) w zakresie, w jakim nie przewidują jednorazowego odszkodowania pieniężnego dla ubezpieczonych z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej i w razie choroby zawodowej lub wskutek wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem działalności twórczej oraz dla członków ich rodzin z tytułu śmierci ubezpieczonego lub rencisty wskutek takiego wypadku lub choroby, są niezgodne z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wnioskodawca zauważył, że mocą art. 12 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) dokonano scalenia i ujednolicenia zasad podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu. Z przepisu tego wynika, że ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają nie tylko osoby objęte obowiązkiem ubezpieczenia emerytalno-rentowego – z pominięciem wyjątków określonych w art.12 ust. 2 i 3 tej ustawy – a więc pracownicy, ale także osoby wskazane w art. 8 ust. 6 ustawy: 1) osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą i osoby z nimi współpracujące, 2) twórcy i artyści, 3) osoby wykonujące wolny zawód. Zgodnie z powołaną ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa o s.u.s.) w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2002 r. wszystkie te osoby podlegając obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu, opłacają jednakową składkę w wysokości 1, 62 % podstawy wymiaru. Objęcie jednolitą składką ryzyka