Uzasadnienie
| POSTANOWIENIE |
z dnia 29 czerwca 2016 r.
|
| Sygn. akt K 48/14 |
Uzasadnienie
I
1. Grupa senatorów Senatu VIII kadencji (dalej: wnioskodawca) wniosła o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 48 ust. 1 w
związku z art. 5 pkt 30 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(j.t. Dz.U.2008.164.1027, ze zm.; dalej: uśoz). Ponadto wnioskodawca jako przedmiot kontroli wskazał także „Program – Leczenie
Niepłodności Metodą Zapłodnienia Pozaustrojowego na lata 2013- 2016” zatwierdzony przez Ministra Zdrowia 23 marca 2013 r.
(dalej: Program).
Zakwestionowany art. 48 ust. 1 uśoz stanowi podstawę prawną dla opracowywania, wdrażania, realizowania i finansowania programów
zdrowotnych, które w dacie zaskarżenia mogły stanowić instrument polityki zdrowotnej NFZ, ministrów oraz jednostek samorządu
terytorialnego. Istota zarzutów wnioskodawcy sprowadza się do tezy o naruszeniu przez wskazaną regulację zasady wyłączności
ustawowej dotyczącej warunków i zakresu świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Jednocześnie, gdyby Trybunał Konstytucyjny nie podzielił poglądu o niezgodności art. 48 ust. 1 w związku z art. 5 pkt 30 uśoz
z zasadą wyłączności ustawowej, wnioskodawca sformułował ewentualny zarzut naruszenia przez tę regulację zasady określoności
przepisów prawa, wynikającej z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). W jego opinii „na podstawie wykładni
literalnej i gramatycznej z zaskarżonych przepisów nie da się wyprowadzić jednoznacznego wyłączenia działań quasi prawodawczych z pojęcia [jakim posłużył się ustawodawca, definiując programy zdrowotne] «działań z zakresu opieki zdrowotnej
oceniane jako skuteczne, bezpieczne i uzasadnione»”.
Wątpliwości konstytucyjne wnioskodawcy budzi także Program. Jego zdaniem wskazany akt, pomimo że nie należy do konstytucyjnego
systemu źródeł prawa, ustanawia normy abstrakcyjne i generalne, na podstawie których są podejmowane władcze rozstrzygnięcia
dotyczące jednostek, określające warunki i zakres świadczeń opieki zdrowotnej, jak również standardy ochrony życia człowieka
w okresie prenatalnym. Stanowi tym samym „rażący przykład przejęcia przez władzę wykonawczą roli konkurencyjnego ośrodka stanowienia
prawa”.
2. Minister Zdrowia, w piśmie z 12 lutego