Uzasadnienie
| POSTANOWIENIE |
z dnia 18 kwietnia 2018 r.
|
| Sygn. akt K 50/16 |
Uzasadnienie
I
1. Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich.
29 października 2015 r. Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej: wnioskodawca) złożył wniosek o stwierdzenie niezgodności art.
20 ust. 1 pkt 2 oraz art. 21 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 78 i art. 97 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o leczeniu niepłodności
(ówcześnie: Dz. U. poz. 1087, obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 865; dalej: u.l.n.) w zakresie, w jakim mają zastosowanie do kobiet
niepozostających w związku małżeńskim albo we wspólnym pożyciu z mężczyzną, które zdeponowały zarodki powstałe z ich komórki
rozrodczej i komórki anonimowego dawcy przed dniem wejścia w życie tej ustawy, z art. 2 w związku z art. 47 Konstytucji.
Wnioskodawca stwierdził, że od 1 listopada 2015 r., czyli wejścia w życie u.l.n., kobiety niepozostające w związkach małżeńskich
albo we wspólnym pożyciu z mężczyzną (dalej: konkubinat) nie mogą już korzystać z procedury zapłodnienia pozaustrojowego (dalej:
in vitro) z wykorzystaniem zarodków, które powstały z ich komórek rozrodczych i komórek anonimowych dawców. Ustawodawca wprowadził
bowiem wymóg przystąpienia do in vitro dwóch osób: męża i żony albo kobiety i mężczyzny pozostających we wspólnym pożyciu (dalej: konkubentów), nie tylko w przypadku
dawstwa partnerskiego, ale także dawstwa innego niż partnerskie. Co więcej, w przypadku dawstwa innego niż partnerskie istnieje
wymóg wyrażenia zgody w formie pisemnej przez biorczynię i jej męża (art. 62 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks
rodzinny i opiekuńczy, Dz. U. z 2015 r. poz. 583, ze zm.: dalej: k.r.o.), albo złożenia przez konkubenta biorczyni oświadczenia
dotyczącego uznania ojcostwa z dniem urodzenia dziecka (art. 751 § 1 k.r.o.).
Tym samym, skoro przystąpienie do in vitro możliwe jest jedynie w razie leczenia par – mężczyzny i kobiety, to transfer utworzonego