Orzeczenie TK z dnia 21 listopada 1994, sygn. K 6/94

1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 25 maja 1994 roku wniósł o zbadanie zgodności art. 36 ustawy budżetowej na rok 1994 z dnia 25 marca 1994 roku z zasadami wyrażonymi w art. 1 i art. 52 ust. 2 pkt 5 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (określanej dalej jako “Mała Konstytucja”) oraz z art. 1 przepisów konstytucyjnych utrzymanych w mocy przez art. 77 tejże Ustawy Konstytucyjnej. Zdaniem Wnioskodawcy, Sejm, ustalając wysokości i przeznaczenie części wydatków określonych w ustawie budżetowej na finansowanie zadania “obrona narodowa”, stał się dysponentem części budżetowej.

Wnioskodawca podnosi, iż zasada podziału władz (art. 1 Małej Konstytucji) zakłada wyłączność kompetencyjną każdej z nich w zakresie przewidzianym prawem. Natomiast z art. 21 ust. 1 i 4 Małej Konstytucji wynika szczególna pozycja ustawy – Prawo budżetowe w odniesieniu do corocznych ustaw budżetowych. Z kolei art. 52 ust. 1 pkt 5 Małej Konstytucji określa kompetencję Rady Ministrów do opracowywania projektu i wykonywania budżetu. Zestawienie tych norm konstytucyjnych pozwala na wyodrębnienie granic kompetencji władzy ustawodawczej w zakresie uchwalania budżetu państwa. Dyspozycje ustawy budżetowej nie mogą kolidować z zasadami ustalonymi przez prawo budżetowe, a tym samym ustawa budżetowa nie może stanowić w przedmiocie i zakresie pozostającym poza art. 34 Prawa budżetowego. Nie może ona też dokonywać konkretnego przeznaczania kwot wydatków; bo to – zgodnie z Prawem budżetowym – należy do właściwości ministrów jako dysponentów części budżetowych.

Wnioskodawca dodaje, że Minister Obrony Narodowej – jako dysponent tej części budżetu, której dotyczy art. 36 ustawy budżetowej – jest zobowiązany do kierowania m. in. sprawami zaspokajania potrzeb materiałowo-technicznych Sił Zbrojnych (art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o