Orzeczenie TK z dnia 30 września 1997, sygn. K 6/97

1. Rada Gminy w Odrzywole podjęła 18 grudnia 1996 r. uchwałę w sprawie wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności z konstytucją art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 21 lipca 1995 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty i niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 101, poz. 504). Wniosek w tej sprawie złożył do Trybunału Konstytucyjnego 6 stycznia 1997 r. Wójt Gminy Odrzywół, działając jako pełnomocnik Rady Gminy w Odrzywole. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że nowelizacja ustawy o systemie oświaty dokonana przez ustawę z 21 lipca 1995 r., wprowadziła nowe, nieznane dotychczas obowiązki, ciążące na podmiotach prowadzących szkoły podstawowe. Mianowicie ustawa obciążyła gminy obowiązkiem zwrotu kosztów przejazdu dzieci środkami komunikacji publicznej na zajęcia w szkołach. W ocenie wnioskodawcy wprowadzenie takiego obowiązku jest niezgodne z wyrażoną w art. 1 przepisów konstytucyjnych pozostawionych w mocy zasadą pewności prawa oraz z zawartą w art. 67 ust. 2 przepisów konstytucyjnych zasadą równości. Przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie narusza ponadto – zdaniem wnioskodawcy – art. 73 ust. 2 Ustawy Konstytucyjnej z 17 października 1992 r. (Małej Konstytucji) oraz art. 9 ratyfikowanej przez Polskę Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego. Jest także sprzeczne z postanowieniami innych ustaw gwarantujących dochody gminy. Wnioskodawca dodatkowo wskazał na fakt, że w okresie prowadzenia i finansowania szkół podstawowych przez państwo na żadnym organie administracyjnym nie ciążył obowiązek zwrotu całości lub części kosztów przejazdu środkami komunikacji publicznej dzieciom dojeżdżającym do szkół. Obowiązek zwrotu kosztów został wprowadzony drogą postanowień ustawowych dopiero z chwilą przekazania gminom prowadzenia szkół podstawowych, jako zadań własnych gmin. W ten sposób na gminy został nałożony dodatkowy, uprzednio nie istniejący w systemie prawnym obowiązek, powodujący drastyczny wzrost wydatków wynikających z refundacji