Orzeczenie TK z dnia 07 stycznia 1997, sygn. K 7/96
Sygnatura
K 7/96
Data orzeczenia
Sąd
Trybunał Konstytucyjny, Warszawa (TK)
Teza
Istotą sprawy była konstytucyjna dopuszczalność obniżania wynagrodzenia za pracę skazanym za ich zgodą, a Trybunał orzekł, że przepis na to zezwalający jest zgodny z Konstytucją tylko wtedy, gdy interpretuje się go jako nieuchylający prawa skazanego do wynagrodzenia co najmniej w minimalnej wysokości.
Istota
Rzecznik Praw Obywatelskich zakwestionował przed Trybunałem Konstytucyjnym art. 49 § 3 kodeksu karnego wykonawczego, który po nowelizacji z 1995 r. pozwalał na obniżenie skazanemu należności za pracę za jego zgodą. RPO argumentował, że przepis ten prowadzi do dyskryminacji skazanych, naruszając konstytucyjne zasady równości, sprawiedliwości społecznej i prawa do pracy. W postępowaniu udział wzięli także Minister Pracy i Polityki…
📖jeszcze 128 słów
Pełna notatka w aplikacji QuickMap
Notatka QuickMap to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość w aplikacji.
orzeka: Art. 49 § 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 13, poz. 98; zm.: z 1975 r. Nr 45, poz. 234; z 1982 r. Nr 16, poz. 125, Nr 45, poz. 289; z 1985 r. Nr 23, poz. 100, Nr 31, poz. 138; z 1988 r. Nr 20, poz. 135; z 1990 r. Nr 14, poz. 85, Nr 34, poz. 198 i 199, Nr 36, poz. 206; z 1995 r. Nr 95, poz. 474) w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 9 lit.a ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o zmianie Kodeksu karnego, Kodeksu karnego wykonawczego oraz o podwyższeniu dolnych i górnych granic grzywien i nawiązek w prawie karnym (Dz.U. Nr 95, poz. 475) – rozumiany w ten sposób, że nie stanowi on podstawy do obniżenia skazanemu należności za pracę poniżej stawki wynagrodzenia minimalnego przysługującego pracownikom – jest zgodny z art. 1, 67 ust. 2 i art. 68 przepisów konstytucyjnych pozostawionych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz. 426; zm.: z 1995 r. Nr 38, poz. 184; Nr 150, poz. 729; z 1996 r. Nr 106, poz. 488).
Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z 28 marca 1996 r. dotyczy stwierdzenia niezgodności art. 49 § 3 kodeksu karnego wykonawczego
w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 9 lit.a ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o zmianie Kodeksu karnego, Kodeksu karnego wykonawczego
oraz o podwyższeniu dolnych i górnych granic grzywien i nawiązek w prawie karnym (Dz.U. Nr 95, poz. 475) z art. 1, art. 67
ust. 2 oraz art. 68 przepisów konstytucyjnych utrzymanych w mocy przez art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z 17 października 1992
r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym
(Dz.U. Nr 84, poz. 426 ze zmianami).
Wnioskodawca utrzymuje, że ustanowienie znacznie gorszych, od ogółu pracowników, zasad wynagradzania skazanych, którzy są
zatrudnieni w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, jest wyrazem ich dyskryminacji, co narusza nie tylko zasadę równości
obywateli wobec prawa, ale również zasadę sprawiedliwości społecznej i konstytucyjną zasadę, że wynagrodzenie winno zależeć
od ilości i jakości pracy.
Dodanie w znowelizowanym przepisie art. 49 § 3 zwrotu “chyba, że skazany wyrazi zgodę na niższe wynagrodzenie” – zdaniem wnioskodawcy
– pozwala na wynagradzanie skazanych za pracę w wymiarze symbolicznym i to w warunkach, gdy skazany nie może, odbywając karę
pozbawienia wolności, podjąć swobodnie decyzji o wyrażeniu zgody na takie niższe wynagrodzenie.
RPO zwraca uwagę na ograniczenie swobody wyrażania woli przez skazanego w stosunkach zależności administracyjnej od przełożonych
w zakładzie karnym. Źródłem takiej zależności jest m.in. Regulamin wykonywania kary pozbawienia wolności. Rozważając sprawę
Regulamiu wnioskodawca wskazuje na to, że administracja więzienna ma możliwość przyznawania nagród, wśród których wymieniona
jest nagroda w postaci skierowania do pracy. Możliwość uzyskania nagrody może – zdaniem Rzecznika – psychologicznie oddziaływać
na skazanego w kierunku wyrażenia zgody na niższe wynagrodzenie.