Postanowienie TK z dnia 31 grudnia 1990, sygn. K 8/89

1. Uzasadniając wniosek Rzecznik Praw Obywatelskich powołał się na sprzeczność przytoczonego we wniosku przepisu ustawy z dnia 20.09.1989 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych (Dz. U. Nr 45, poz. 242 ze zm.) oraz powołanych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29.03.1989 r. w sprawie ubezpieczeń ustawowych komunikacyjnych (Dz. U. Nr 18, poz. 100) z art. 18 Konstytucji w brzmieniu sprzed zmiany z dn. 29 grudnia 1989 r. Powołany przepis Konstytucji uchylony został przez ustawę z dnia 29. 12. 1989 r. o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 75*, poz. 444). Jednakże gdy chodzi o zasadę całkowitej ochrony własności osobistej wypowiedzianą w art. 18 Konstytucji, której naruszenia Rzecznik Praw Obywatelskich we wniosku swym dopatruje się, została ona powtórzona przy okazji wspomnianej nowelizacji w nowym art. 7 Konstytucji. Wobec tego argumentacja podniesiona przez Rzecznika Praw Obywatelskich mogłaby być formalnie w sposób uprawniony przytoczona również po zmianie Konstytucji ustawą z dnia 29. 12. 1989 r.

2. W uzasadnieniu Rzecznik Praw Obywatelskich przytoczył w związku z punktem 1 wniosku następujące argumenty. Za wnioskiem przemawia charakter własności osobistej i charakter ochrony, jaką zapewnia własności osobistej przepis art. 18 Konstytucji w wersji sprzed nowelizacji z dn. 29. 12. 1989 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 444). Ten szczególny charakter wyrażony został - zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich - w słowach: "Polska Rzeczpospolita Ludowa poręcza całkowitą ochronę własności osobistej". "Całkowita ochrona" oznacza to, że ochrona ta jest intensywniejsza niż ochrona, jaką zapewniają obowiązujące ustawy, podmiot własności osobistej sam decyduje o tym, czy, jak i kiedy ma podjąć środki ochrony tej własności, nie można ograniczać własności osobistej, jeżeli za tym nie przemawia uzasadniony wyższy od niej interes ogólnospołeczny, i takie ograniczenie należy traktować jako wyjątek od zasady, ograniczenie takie nie może