Wyrok TK z dnia 14 kwietnia 1999, sygn. K 8/99

1. Wnioskiem z 11 lutego 1999 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego, w trybie art. 122 ust. 3 Konstytucji RP, o stwierdzenie niezgodności z konstytucją dwóch przepisów ustawy z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej. Prezydent przedstawił zarzut niezgodności:

1) art. 1 ust. 3 wymienionej z art. 2 oraz z art. 111 ust. 2 Konstytucji RP,

2) art. 8 ust. 1 ustawy z art. 10 oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji RP.

Art. 1 ust. 3 zaskarżonej ustawy stanowi, że do komisji śledczej stosuje się przepisy Regulaminu Sejmu, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W ocenie Prezydenta RP przepis ten wykracza poza zakres przedmiotowy regulaminu i narusza zasadę wyłączności ustawy w zakresie regulacji trybu działania komisji śledczej. Wymieniona zasada, zawarta w art. 111 ust. 2 konstytucji, ma charakter bezwzględny i wynika wprost ze szczególnego charakteru komisji śledczej. Działalność tej komisji może bowiem wpływać na zakres praw i obowiązków obywateli i dotyczyć działalności organów państwa, w stosunku do których Sejm nie ma uprawnień kontrolnych. Procedura działania organów upoważnionych do ingerencji w sferę praw i obowiązków obywateli powinna być uregulowana w formie ustawy.

Zdaniem Prezydenta RP nie bez znaczenia dla oceny konstytucyjności pozostaje ogólnikowość odesłania zawartego w art. 1 ust. 3 ustawy. Przepis ten nie określa bowiem spraw, do których miałyby zastosowanie przepisy regulaminowe. Regulamin mógłby zatem nie tylko wprowadzać zasadę tajności obrad komisji, ale również precyzować przepis art. 14 ust. 1, w którym zobowiązano organy władzy publicznej oraz organy innych osób prawnych i jednostek organizacyjnych do składania pisemnych wyjaśnień, a także do przedstawiania dokumentów będących w ich dyspozycji oraz akt każdej sprawy przez nie wprowadzonej. Prezydent RP zwrócił również uwagę, że ustawa