Wyrok TK z dnia 08 marca 2000, sygn. p 1/99

1. Sąd Okręgowy w Warszawie, VII Wydział Cywilny i Rejestrowy wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności z konstytucją zasad działania Partii Chrześcijańska Demokracja III Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w § 30 lit. d) statutu. Na podstawie kwestionowanego przez Sąd Okręgowy postanowienia statutu przewodniczącego regionu, który w myśl § 58 statutu partii jest organem władzy, powołuje i odwołuje przewodniczący partii. Taka regulacja – w ocenie Sądu – jest niezgodna z art. 11 konstytucji.

W uzasadnieniu wniosku Sąd Okręgowy podniósł, iż prawo zrzeszania się obywateli w partie polityczne, wyrażone w art. 11 Konstytucji RP, nie jest prawem nieograniczonym. Ustawodawca mając na uwadze interes publiczny i zagwarantowanie demokratycznego ustroju państwa może zakreślić granice tego prawa, uzależniając możliwość funkcjonowania partii od spełnienia określonych warunków. Artykuł 11 Konstytucji RP nakłada na partie polityczne obowiązek osiągania ich celów metodami demokratycznymi. Uzupełnieniem art. 11 konstytucji jest ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz.U. Nr 98, poz. 604 ze zm.). W myśl art. 8 tejże ustawy partie polityczne kształtują swoje struktury oraz zasady działania zgodnie z zasadami demokracji, w szczególności przez zapewnienie jawności tych struktur, powoływania organów partii w drodze wyborów i podejmowania uchwał większością głosów. Regulacja przewidziana w § 30 lit. d) statutu partii Chrześcijańska Demokracja III RP, przyjętego przez Kongres obradujący we wrześniu 1998 r., nie spełnia tego wymagania. Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 21 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych w zw. z art. 8 tejże ustawy oraz w zw. z art. 11 i 188 pkt. 4 Konstytucji RP z wnioskiem o zbadanie zgodności celów partii ChDRP z konstytucją.

2. Prokurator Generalny w piśmie z 21 września 1999