Wyrok TK z dnia 08 lipca 2003, sygn. P 10/02

1. Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi XVIII Wydział Grodzki, postanowieniem z 3 kwietnia 2002 r., przedstawił pytanie prawne, czy art. 54 Kodeksu wykroczeń jest zgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd zwrócił się z pytaniem prawnym, rozpoznając sprawę pani Iwony Czarneckiej, obwinionej o wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń, w związku z uchwałą Nr LVIII/512/93 Rady Miejskiej w Łodzi z 9 czerwca 1993 r. w sprawie ustanowienia zakazu prowadzenia handlu w miejscach innych niż wyznaczone, oraz o wykroczenie z art. 601 § 1 kodeksu wykroczeń w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z 19 listopada 1999 r. – Prawo o działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu pytania prawnego Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że na obszarze właściwości Sądu Okręgowego w Łodzi praktyka orzecznicza w zakresie stosowania art. 54 kodeksu wykroczeń nie jest jednolita. Podał przykłady orzeczeń, w których sądy zwracały uwagę, że wyłączność ustawy oznacza, iż to ustawa musi określać zachowania zabronione w taki sposób i w takim stopniu, aby obywatel mógł odróżnić zachowanie zabronione przez ustawę od zachowania, które w świetle przepisów ustawy nie jest bezprawnym. W świetle tych orzeczeń konstrukcja wykroczenia z art. 54 kodeksu wykroczeń pozostaje w jaskrawej sprzeczności z zasadą wyłączności ustawy w sferze prawa represyjnego.

W ocenie Sądu Rejonowego, pomimo tego, że do wykroczeń nie stosuje się terminu „odpowiedzialność karna”, to wymogi w zakresie określoności znamion wykroczenia w ustawie winny być takie same jak w przypadku przestępstw i przestępstw skarbowych. Wyrażona w art. 42 ust. 1 Konstytucji zasada nullum crimen sine lege rozciąga się na wszystkie formy represji, które państwo może stosować wobec