Postanowienie TK z dnia 14 listopada 2023, sygn. P 10/22

1. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie (dalej: Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy lub pytający sąd) postanowieniem z 28 lipca 2022 r. przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, czy art. 4583 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c. lub kodeks postępowania cywilnego) jest zgodny z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 32 ust. 1, art. 78 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej W Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.; dalej: Konwencja).

Pytanie prawne zostało wniesione w związku ze sprawą o zapłatę z umowy zawartej pomiędzy stronami prowadzącymi działalność gospodarczą. Sąd rejonowy wydał nakaz zapłaty, od którego pozwany zgłosił sprzeciw. W treści sprzeciwu pozwany nie wskazał adresu poczty elektronicznej ani nie zawarł oświadczenia, że takim adresem dysponuje. Referendarz sądowy wezwał go do usunięcia braku formalnego sprzeciwu przez podanie adresu mailowego albo złożenie oświadczenia, że takiego adresu nie posiada (art. 4583 § 2 k.p.c.). Pozwany brak uzupełnił (złożył oświadczenie, że nie posiada adresu poczty elektronicznej), a ponieważ uchybił terminowi, wniósł o jego przywrócenie. Referendarz sądowy oddalił wniosek pozwanego o przywrócenie terminu oraz sprzeciw odrzucił. Pozwany wniósł skargę na to postanowienie. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy oddalił wniosek pozwanego w przedmiocie przywrócenia terminu, a w odniesieniu do rozstrzygnięcia w przedmiocie sprzeciwu, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne.

Pytający sąd wyjaśnił, że derogacja art. 4583 § 3 k.p.c. w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego „(…) doprowadzi do powzięcia oceny, że sprzeciw pozwanego – mimo, że obarczony pozostaje brakiem formalnym