Postanowienie TK z dnia 27 czerwca 2018, sygn. P 103/15

1. Sąd Rejonowy w Koninie, I Wydział Cywilny (dalej: pytający sąd), w postanowieniu z 8 maja 2015 r. (wpłynęło 15 maja 2015 r.), przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, czy art. 386 § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zakresie, w jakim dopuszcza uchylenie przez sąd drugiej instancji zaskarżonego apelacją wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy, także w sytuacji gdy sąd pierwszej instancji przeprowadził w całości postępowanie dowodowe, jest zgodny z art. 2 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.; dalej: Konwencja) w części przyznającej prawo do rozpatrzenia sprawy sądowej w rozsądnym czasie i z art. 45 ust. 1 Konstytucji w części przyznającej prawo do rozpatrzenia sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki.

1.1. Wątpliwości co do konstytucyjności wskazanej regulacji powstały na tle następującego stanu faktycznego: Postanowieniem z 13 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy w Koninie po przeprowadzeniu w całości postępowania dowodowego, zgodnie ze zgłoszonymi przez uczestników postępowania wnioskami dowodowymi oddalił wniosek „E” S.A. o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości uczestników postępowania. Postanowieniem z 6 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Koninie, po rozpoznaniu apelacji wnioskodawcy, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie oraz przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, wraz z rozstrzygnięciem o kosztach instancji apelacyjnej. Powodem uchylenia zaskarżonego postanowienia było nierozpoznanie przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy w Koninie stwierdził, że sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania, bezpodstawnie przyjmując,