Postanowienie TK z dnia 27 lipca 2016, sygn. P 134/15

1. Sąd Rejonowy w Żorach Wydział I Cywilny, w postanowieniu z 8 grudnia 2015 r. (sygn. akt I C 480/15) przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie, czy art. 2 ust. 1 pkt 5a i art. 25d pkt 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150, ze zm.; dalej: ustawa o ochronie praw lokatorów) są zgodne z art. 75 ust. 1 w związku z art. 2 oraz art. 32 ust. 1 i art. 30 Konstytucji.

Wątpliwość sądu powstała na tle następującego stanu faktycznego:

Gmina Żory wniosła 25 maja 2015 r. pozew do Sądu Rejonowego w Żorach o m.in. nakazanie pozwanemu opróżnienia tymczasowego pomieszczenia położonego w Żorach ze względu na wygaśnięcie umowy najmu. Umowa najmu tymczasowego pomieszczenia zawarta została na czas oznaczony – cztery miesiące od 26 listopada 2014 r., „lecz nie dłużej niż do 26.03.2015 r.”. Pozwany mimo wygaśnięcia umowy najmu nadal używa powierzonego tymczasowego pomieszczenia.

Sąd pytający, na podstawie treści art. 75 Konstytucji oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, dokonał wykładni pojęcia „lokator”. Następnie wyraził pogląd, że art. 2 ust. 1 pkt 5a ustawy o ochronie praw lokatorów nie pozwala na uznanie za lokal tymczasowego pomieszczenia, co z kolei prowadzi do zróżnicowania pozycji prawnej osób zajmujących lokale mieszkalne i tymczasowe pomieszczenia.

Sąd pytający nie znajduje rzeczywistej, funkcjonalnej różnicy między tymczasowym pomieszczeniem a lokalem socjalnym, skoro oba przeznaczone są na stały pobyt ludzi. Natomiast o ich kwalifikacji decyduje organ gminy. W ten sposób zróżnicowanie pozycji prawnej osób objętych ochroną zagwarantowaną ustawą o ochronie praw lokatorów oraz osób jej pozbawionych ma swoje źródło w charakterze pomieszczenia oddanego im do zamieszkania. Charakter tego pomieszczenia jest swobodnie określany przez organ gminy bez możliwości