Wyrok TK z dnia 26 listopada 2007, sygn. P 24/06

1. Postanowieniem z 26 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I Co 1027/04) Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim, Wydział I Cywilny, zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 36 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.; dalej: o.p.) w zakresie, w jakim przyznaje pierwszeństwo hipotekom przymusowym Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego zabezpieczającym zobowiązania podatkowe, zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę w zaspokojeniu przed hipotekami ustanowionymi dla zabezpieczenia innych należności, jest zgodny z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji.

Pytanie prawne zostało sformułowane w związku z następującym stanem faktycznym.

Wierzyciel Zbigniew Nagórski, którego wierzytelność była zabezpieczona hipoteką przymusową kaucyjną na nieruchomości stanowiącej własność dłużników, złożył do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Starogardzie Gdańskim wniosek o wszczęcie egzekucji z tej nieruchomości. Uczestnikami postępowania egzekucyjnego – poza wierzycielem egzekwującym i dłużnikami – byli także inni wierzyciele hipoteczni: Bank Spółdzielczy w Skórczu, Bank Gospodarki Żywnościowej SA w Warszawie, Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS). W toku postępowania egzekucyjnego nieruchomość dłużników została sprzedana, a z sumy uzyskanej z egzekucji zostały zaspokojone koszty postępowania egzekucyjnego oraz wierzytelność Banku Gospodarki Żywnościowej SA z siedzibą w Warszawie, która była zabezpieczona najwcześniej wpisaną hipoteką. Dokonując podziału reszty kwoty uzyskanej z egzekucji, sąd zastosował wyrażoną w art. 36 § 1 o.p. zasadę, wedle której hipotekom przymusowym Skarbu Państwa zabezpieczającym ich należności podatkowe przysługuje pierwszeństwo zaspokojenia przed hipotekami ustanowionymi dla zabezpieczenia innych należności. W rezultacie wierzytelność Skarbu Państwa – Urzędu Skarbowego w Starogardzie