Wyrok TK z dnia 15 listopada 2005, sygn. P 3/05

1. Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu (dalej: Sąd Rejonowy), przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: czy art. 5 ust. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.; dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych) jest zgodny z art. 2, art. 32 i art. 71 Konstytucji.

Wątpliwości co do konstytucyjności przepisu powstały w związku z rozpatrywaniem sprawy z powództwa Rafała Cieśnika, który zaskarżył decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Grudziądzu (dalej: ZUS) z 1 czerwca 2004 r. odmawiającą mu prawa do zasiłku rodzinnego. Uzasadniając decyzję, ZUS podniósł, że w przypadku osób rozliczających się z podatku na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.), zgodnie z art. 5 ust. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód deklarowany w oświadczeniu o dochodach osoby ubiegającej się o zasiłek rodzinny, o którym mowa w art. 23 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie może być niższy od kwoty odpowiadającej sześciokrotności sumy należnego zryczałtowanego podatku dochodowego i składki na ubezpieczenie zdrowotne. W wyniku dokonanych obliczeń ostatecznie ustalono, że przeciętny miesięczny dochód w rodzinie Rafała Cieśnika wyniósł 3044,66 zł i przekroczył o 524,66 zł dochód warunkujący prawo do zasiłku rodzinnego.

Sąd Rejonowy podkreślił, że – jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych – opracowanie systemu świadczeń rodzinnych z uwzględnieniem kryterium dochodowego, opartego na kosztach utrzymania rodziny miało sprzyjać realizacji jednego z nadrzędnych celów tej ustawy, polegającego na wspieraniu rodziny w realizacji jej funkcji opiekuńczej, wychowawczej i edukacyjnej. Z tych względów prawo do zasiłku rodzinnego ustala się zasadniczo na podstawie