Postanowienie TK z dnia 17 lipca 2018, sygn. P 3/16

1. Sąd Rejonowy w Koninie, I Wydział Cywilny (dalej: pytający sąd), postanowieniem z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I Ns 1288/13, wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: „Czy art. 386 § 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego w zakresie w jakim wiąże sąd pierwszej instancji co do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, jest zgodny z art. 183 ust. 1 Konstytucji (…)”.

1.1. Pytanie prawne zostało sformułowane w związku z toczącym się przed pytającym sądem postępowaniem w sprawie o podział majątku wspólnego uczestników. W trakcie postępowania jeden z uczestników wniósł m.in. o rozliczenie nakładów poczynionych z majątku osobistego (pieniędzy otrzymanych od siostry w ramach rozliczeń spadkowych po zmarłych rodzicach) na majątek wspólny obojga uczestników. Na okoliczność dokonanych nakładów przeprowadzono postępowanie dowodowe. Na podstawie opinii biegłego ustalono, że wartość poczynionych nakładów odpowiadała 79 200 zł. Nakłady te sąd pierwszej instancji uwzględnił w postanowieniu o podziale majątku wspólnego. Na skutek apelacji wywiedzionej względem wydanego orzeczenia, sąd drugiej instancji uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W toku ponownego rozpoznania sprawy, uczestnik podtrzymał wniosek o rozliczenie nakładów na majątek wspólny, wskazał przy tym, że ich wartość wynosi jednak 270 000 zł. Uczestniczka podniosła, że wartość nakładów została ustalona przez biegłego i odpowiada 79 200 zł. Ostatecznie, sąd pierwszej instancji po analizie i ocenie materiału dowodowego stwierdził, że wniosku uczestnika o rozliczenie nakładów w ogóle nie należy uwzględniać. 29 grudnia 2014 r. wydane zostało postanowienie częściowe. Na skutek apelacji uczestnika sąd drugiej instancji uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej oddalenia wniosku o rozliczenie nakładów z majątku osobistego uczestnika na majątek wspólny i w tym zakresie sprawę przekazał sądowi pierwszej instancji do dalszego rozpoznania. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia sąd drugiej instancji wskazał,