Postanowienie TK z dnia 13 października 1987, sygn. P 4/87

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie prawne “czy § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawanie w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami (Dz. U. Nr 47, poz. 239 z późn. zm.), przewidujący zakaz nabycia od Państwa gruntów pod budowę domu jednorodzinnego m. in. przez osobę, której przysługuje własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego, jest zgodny z art. 26 ust. 1 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99).

Uzasadniając wniosek Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał m. in., że budzące wątpliwości uregulowanie zawarte w wymienionym rozporządzeniu ustanawia “...regułę nie przewidzianą przez ustawę w myśl której osoba fizyczna nie może nabyć od Państwa domu jednorodzinnego, mieszkalno-pensjonatowego, lokalu w małym domu mieszkalnym lub w domu wielomieszkaniowym ani działki pod budowę jednego z tych domów, jeżeli jest już właścicielem domu mieszkalnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość albo właścicielem lub użytkownikiem wieczystym działki przeznaczonej pod budowę domu jednorodzinnego lub małego domu mieszkalnego, bądź przysługuje jej własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego”. W przeciwieństwie do tak szeroko zakreślonych wyłączeń podmiotowych powołana ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wprawdzie ustala (art. 26 ust. 1), że osoba fizyczna może nabyć od Państwa w użytkowanie wieczyste na cele mieszkalne tylko jedną nieruchomość, jednocześnie nie traktuje tego ograniczenia jako bezwzględnego, ponieważ przewiduje, że rozwiązanie umowy o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste stwarza możliwość nabycia od Państwa innej nieruchomości (art. 26 ust. 3). W ocenie podmiotu inicjującego postępowanie, treść art. 26 powołanej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu