Wyrok TK z dnia 19 lutego 2008, sygn. P 48/06

1. Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim, Wydział VI Grodzki (dalej: sąd pytający) wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: czy art. 22 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1148, ze zm.; dalej: k.p.w.) w zakresie, w jakim uzależnia ustanowienie dla obwinionego, na jego wniosek, obrońcy z urzędu od przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości, jest zgodny z art. 2 i art. 42 ust. 2 Konstytucji.

Pytanie prawne zostało sformułowane w związku z następującym stanem faktycznym: 25 maja 2006 r. Komenda Powiatowa Policji w Starogardzie Gdańskim złożyła wniosek o ukaranie obwinionego za wykroczenia stypizowane w art. 51 § 2 i art. 141 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 12, poz. 114, ze zm.; dalej: k.w.), tj. zakłócenie porządku pod wpływem alkoholu oraz używanie słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym. W toku postępowania, którego przedmiotem była kwestia odpowiedzialności obwinionego za czyny wskazane powyżej, obwiniony wniósł o ustanowienie dla niego obrońcy z urzędu, gdyż świadkowie „robią wszystko, posuwając się w swoich kłamstwach, aby dostał wyrok skazujący”. Oceniając ten wniosek, sąd pytający uznał, że spełniona jest jedna z dwóch przesłanek ustanowienia obrońcy z urzędu, przewidzianych w art. 22 zdanie pierwsze k.p.w., tj. że obwiniony skutecznie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez poważnego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Rozważając, czy w sprawie spełniona jest także druga przesłanka, od której zaskarżony przepis uzależnia ustanowienie obrońcy z urzędu, sąd pytający powziął wątpliwość, czy uzależnienie dostępu do obrony z urzędu od przesłanki „dobra wymiaru sprawiedliwości” jest zgodne z Konstytucją.

Uzasadniając wątpliwość co do zgodności zaskarżonego przepisu z art. 2 Konstytucji, sąd pytający podkreślił, że