Wyrok TK z dnia 09 stycznia 2007, sygn. P 5/05

1. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Wydział IV Cywilny postanowieniem z 17 lutego 2005 r. przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności art. 831 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 20, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji.

Pytanie zostało skierowane w związku z rozpoznawaną przez Sąd sprawą w przedmiocie egzekucji środków przekazanych dłużnikowi przez Narodowy Fundusz Zdrowia tytułem świadczenia usług z zakresu realizacji świadczeń zdrowotnych. Wierzyciel wszczął egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności skierowanego przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Żyrardowie. W oparciu o wskazany tytuł właściwy miejscowo komornik zajął przysługujące dłużnikowi wierzytelności z rachunków bankowych, na których znajdowały się wyłącznie zaliczki przekazywane przez Narodowy Fundusz Zdrowia przeznaczone na realizację świadczeń zdrowotnych. Dłużnik zaskarżył oba zajęcia komornicze, wskazując w skardze na treść art. 831 § 1 pkt 4 k.p.c. Przepis ów zdaniem skarżącego ma zastosowanie do środków zajętych w przedmiotowej sprawie przez komornika, jako zaliczek przekazanych w celu umożliwienia wykonania dostawy, roboty lub usługi. W konsekwencji tego należności przekazane dłużnikowi przed zakończeniem wykonywania umowy korzystają ze zwolnienia spod egzekucji także wówczas, gdy znajdują się na rachunku bankowym, do którego skierowano egzekucję.

Sąd Rejonowy poddał w wątpliwość wskazany przepis powołując się na rozliczne poglądy prezentowane w doktrynie w zakresie egzegezy badanego przepisu. Powołując się na wykładnię celowościową art. 831 § 1 pkt 4 k.p.c. w ujęciu historycznym pełnił rolę instrumentu zapewniającego realizację umów zawieranych przez państwowe jednostki organizacyjne, co pozostawało w ścisłym związku z