Postanowienie TK z dnia 24 września 2013, sygn. P 5/13

1. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, II Wydział Cywilny (dalej: pytający sąd), w postanowieniu z 29 stycznia 2013 r. (sygn. akt II C 281/10) zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 328 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zakresie, w jakim pomija możliwość skutecznego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przed jego ogłoszeniem, jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Pytanie prawne zostało przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu w związku z rozstrzygnięciem sprawy przeciwko Skarbowi Państwa o zadośćuczynienie. Na rozprawie 6 grudnia 2012 r., w obecności powoda, zostało ogłoszone postanowienie o odroczeniu ogłoszenia wyroku do 12 grudnia 2012 r. Następnie w piśmie z 6 grudnia 2012 r. powód wniósł, „w związku z odroczeniem ogłoszenia wyroku do 12 grudnia 2012 r., o «przesłanie wyroku z uzasadnieniem pocztą do domu»”. Było to równoznaczne ze złożeniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jeszcze przed jego ogłoszeniem. Pytający sąd powziął wątpliwości co do zgodności z Konstytucją podstawy prawnej ograniczeń czasowych żądania uzasadnienia wyroku i w tej sprawie wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym.

Pytający sąd, powołując się na dotychczasowe orzecznictwo sądowe, stwierdził, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przed jego ogłoszeniem jest nieskuteczne. Wynika to z brzmienia art. 328 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., który stwarza uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku „wyłącznie w okresie od ogłoszenia orzeczenia do upływu tygodniowego terminu od chwili dokonania tej czynności”.

W ocenie pytającego sądu, takie rozwiązanie jest wadliwe, ponieważ strona postępowania cywilnego nie może wystąpić skutecznie o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sytuacji nadania wnioskowi „charakteru warunkowego”. Wniosek