Postanowienie TK z dnia 16 października 1996, sygn. P 5/96

1. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowieniem z 27 marca 1996 r. skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne dotyczące zgodności § 1 ust. 2 i § 2 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z 31 sierpnia 1990 r. z art. 80 ust. 2 ustawy z 28 grudnia 1989 r. – Prawo celne.

W uzasadnieniu pytania skład orzekający NSA przypomniał, że art. 80 ust. 1 prawa celnego wprowadza zasadę zwrotu należności celnych pobranych za towary przywiezione z zagranicy, o ile towary te zostaną użyte przy wyrobie towarów, które następnie zostaną wywiezione za granicę. Zwrot należności winien nastąpić w terminie 30 dni od dnia wywozu. Art. 80 ust. 2 prawa celnego upoważnił zaś do wydania rozporządzenia określającego tryb zwrotu należności celnych od towarów określonych w art. 80 ust. 1. Na tej podstawie wydane zostało rozporządzenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z 31 sierpnia 1990 r., które – w § 2 – wprowadzało wymaganie, by wniosek o zwrot należności celnych został złożony wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania celnego (art. 50 ust. 1 prawa celnego), a więc w momencie zgłoszenia wyrobów finalnych do odprawy celnej w eksporcie. Naruszenie tego terminu skutkowało wydaniem decyzji odmawiającej zwrotu cła. Późniejsza nowelizacja rozporządzenia z 31 sierpnia 1990 r. wprowadziła termin 14 dni dla złożenia wniosku o zwrot należności celnych.

Zdaniem składu orzekającego NSA upoważnienie zawarte w art. 80 ust. 2 prawa celnego w ogóle nie daje podstawy do ustalania w omawianym rozporządzeniu terminu do złożenia wniosku o zwrot należności celnych. Przedmiotem upoważnienia jest bowiem tylko określenie “trybu”, a więc przebiegu procesu zmierzającego do zwrotu należności celnych przez organ celny. Pojęcia “trybu” nie można jednak utożsamiać z pojęciem “terminu dla złożenia wniosku”, zwłaszcza gdy uchybienie temu terminowi skutkuje odmową zwrotu należności celnych. Zdaniem